KAAP de GOEDE HOOP. 



3.J7 



m*t vierkant indeaarde is gemaakt , 



>i ind men heden dien dag nog ver- 

 fcheide andere, door de aldaar 

 komende Liefhebbers, om te ba- 

 den, gemaakt, en ik ben verze- 

 kert, dat men ruim 10 diergelyke 

 gaten /oude können graven, die 

 alle rykelyk water geven /.ouden ; 

 edog in deze vcrl'chcide openin- 

 gen is al iets byzonders, dat 't 

 water in de eene veel warmer dan 

 in de andere is, een blvk, dat men 

 den rechten oorfprong van dat 

 warme water nog niet heeft ont- 

 dekt, die zonder tw\ fiel veel war- 

 mer zal zyn, als die men als nog 

 heeft gevonden ; ten ware men 

 wilde /eggen ; dat 't water van den 

 oorfprong twee mylen benoorden 

 leggende, als een ader herwaards 

 kome, en deszelfs hitte onder de 

 aarde in het lopen verliezc. Wat 

 hiervan 7y, niemand zal als nog 

 bezwaarlyk de moeite nemen, om 

 na den rechten oorfprong van dit 

 bad te zoeken , door dien men 

 niet op den eerden oorfprong 

 maar op 't voordeel, dat daar van 

 valt, ziet. 



In ieder opening, daar 't water 

 zich vergadert , en waar in men 

 zich baad , dryft boven op 't wa- 

 ter als 't maar een halve dag heeft 

 gedaan , een dun blaauwachtig 

 vliesje, als vet of andere materie, 

 't welk zich met een vinger zeer 

 licht fcheiden en verdelen laat , 

 maar zoo voort weder by malkan- 

 deren loopt, en van den wind gins 

 en weer gedreven word. Eer men 

 't water zelf nog proeft en drinkt, 

 doet zulks al geloven , dat het een 

 mineraal water zyn moet, en ziet 

 men daarenboven eenen damp als 

 rook daar van opgaan , waar uit 

 men insgelyks, voornamelyk wvl 

 hy 's morgens en 's avonds zeer dik 

 is, de plaats van 't warme bad als 

 van verre kan bekennen. 



Aan de kant van deze groeven 

 gaat een fyne dunne flym zitten, 

 byna als in de flypbakken , daar 

 het water in blyft, behalven dat 

 dezelve veel fyner en dunder is. 

 I. "Deel. 



I Idog om beter I 



flym is byna als die, wi lke't born- 

 water achter laat ,7.00 als ik aan vi 

 fcheide in Duitfchland gezien hi 

 Zommige Schilders hebben een 

 verf daarvan gemaakt, en bcvon- 

 den , dat dezelve zoo goed als 't 

 belle Oker-geel is, in wclkcrsplaats 

 zy dien il\ m ook altyd gebruikt en 

 daar mede gefchildert nebben; en 

 zoude men een tamelykc menigte 

 daarvan können vergaderen , als ie- 

 mand de moeite nemen wilde, en 

 dagelyks by 't bad was. 



De aarde dien men uitgraaft, Byiondcr* 

 als men een opening maakt, is dit Bad. 

 gantfeh zwart, week en licht ; bly- 

 vende aan de vingers zitten, als 

 of ze met cenige vettigheid door- 

 kneed was; en ik ben van gevoe- 

 len dat't bovengemeld blaauw vlies- 

 je daar van daan komt. Wanneer 

 men echter deze aarde in de zon 

 laat drogen , zoo is dezelve 

 gantfeh licht en daarenboven pik 

 zwart ; derhalven acht ik , dat de- 

 zelve ter dege klaar gemaakt en 

 bearbeid, zulke goede veen of 

 turfaarde zoude zyn, als men in 

 Holland heeft ; ten miniten dat ze 

 de Hallifche turf-aarde niets zal 

 behoeven toe te geven , die men 

 in myn tyd en terwyl ik daar op 

 de hoge lchool was, heeft gegra- 

 ven. 



Het water van zich ?.elf lykt 

 wel in de opening zwart , maar 

 zulks komt van den grond, en 

 door de rondom heen leggende 

 aarde; als men 't in een glas doet, 

 zoo is 't zoo helder en klaar, als 't 

 zuiverfte en befte pompwater. 

 Drinkt men daar van, zoo weet 

 ik niet , of wel ergens water zal 

 worden gevonden, dat meer naar 

 ftaal (maakt ; en moeit iemand 

 geen fmaak te waereld hebben , 

 die dit niet zoude proeven. Des 

 niet tcgcnltaandc is 't ongemeen 

 liefelyk om te drinken , en kan ik 

 wel zeggen, dat ik mvn hert wak- 

 ker daar' aan opgehaalt , en zelfs 

 menigmaal veel daar van gedron- 

 ken heb. 



V v Aldus 



