KAAP de GOEDE HOOP. 341 



Hoed« 

 »ad werkt 



uurs in dit- bad heeft können bly- 

 ven,of fchoon hy anders de fterk- 

 lle nut uur van de wacreld heeft. 

 Zoo dra men zich echter tot 

 tweeten legt , gaat niet alleen de 

 benaauwtheid op de borll over, 

 maar de zweet zet ook aan alle 

 kanten uit, en maakt iemand aar- 

 dig , wakker en frifch , als of 

 men de wateren niet gebruikt of 

 gezweet had. 



Byaldien men deze eure 14 da- 

 gen achter malkanderen uithoud, 

 word het gantfche lichaam gezui- 

 vert , en geraaakt de menlch of 

 door den lloelgang of door ge- 

 maklyk overgeven, al 't geen hem 

 nadelig of fchadelyk is geweclr. 

 t'eenemaal quyt;op deeerltewys 

 is de geweze Commandeur en 

 Schout by nacht over de Retour- 

 vloot, van een oude quaal, die hy 

 in Oolt-Indie had gekregen, ge- 

 nezen ; en op de twede wys is de 

 Kapitein van de bezetting alhier, 

 Adolf Jan van der Laan , een 

 wys en verftandig Edelman, van 

 een ziekte waar van hy op Terna- 

 te was overvallen, gelukkig ver- 

 lort. 



Daarenboven ben ik oog getuig 

 geween 1 : , dat zekere Henderik 

 van der Linde, die eenigen tyd 

 aan de Kaap heeft gewoont, en nu 

 weder na zyne geboorte plaats, 

 de ftad Delft in Holland , is ver- 

 trokken , door dit bad, 't welk 

 hy ruim veertien dagen achter- 

 malkanderen heeft gebruikt , zyn 

 gehoor gantfchelyk weerom heeft 

 bekomen, daar hy voor 't gebrui- 

 ken van dit water, de groot fte 

 moeite des waerelds had , om zelfs 

 't flaan op de trommel te ho- 

 ven. 



En wat zal ik zeggen , van een 

 burger alhier, mynen zeer goeden 

 vriend , genaamt Stefen Vermey, 

 die een geruimen tyd met een 

 zeer grote benaauwtheid en lam- 

 men arm is behebt geweclt? Hy 

 heeft zich ook na dat bad bege- 

 ven, en ontrent de eerltc quaal 

 tamelyk verlichting gevoelt , ter- 



w\l hy van den lammen arm 

 1 eenemaal bevryd is, door dien hy 

 denzelven op dezelve wys als den 



anderen konde gebruiken. En in- 

 dien hy niet zoo oud ge weeft was, 

 hebbende 60 jaren bervkt, en 

 had de benaauwtheid op de borft 

 niet reeds zoo lang gcduurt , zoo 

 zoude hy onfeilbaar ook volkomen 

 daar van zyn genezen. 



Onder zoo vele exempels, zal Exempel 

 ik 'er nog een by voegen , 't welk ^"^ 

 wel't merkwaardigfte is. De ge- 

 weze Heer Gouverneur Willem 

 Adriaan van der Steil hnd een fla- 

 vin, die geweldig ging quy'nen; 

 deze hield haar zoo lang ilerk,tot 

 dat zy haar werk niet meer doen 

 konde, en de voorgemelde Tuin- 

 man Jan Hertog haar geitadig aan 

 was, om te zeggen , wat haar 

 fchorte, en zulks weigerende, van 

 andere vrouwluiden naakt uitkle- 

 den en bezichtigen liet. Wanneer 

 men nu gewaar wierd , dat zy S.V. 

 de pokken had, begaf hy zich met 

 haar na 't bad , en liet haar onder 

 't opzicht van andere ilaven, die 

 van wegens den gemelden Heer 

 Gouverneur daar waren, en 't vee 

 hoededen, eenigen tyd daar, met 

 uitdrukkelyk bevel, om haar alle 

 dag te laten baden. Naar verloop 

 van vier weken, quam hy eens 

 weerom, en vond 't vrouwmenlch - 

 gezond , en is aan haar ook ver- 

 der niets meer befpeurt of ge- 

 merkt. 



Deze en vele diergelyke exem- p« Sche- 

 pels hebben nu klaar doen blyken , vande«? 

 dat 'er een byzondere kracht in dit [j en , d ' e 

 bad ïteekt. Ik ben een van de eer- hebben ge . 

 fle geweeft, die zich daar in heb- hlüikl - 

 ben gebaad, en heb altyd de gee- 

 de werking aan my befpeurt ; niet 

 twyffelende, of 't zal naar verloop 

 van tyd nog veel beroemder wor- 

 den , aangezien wylen de Heer 

 Gouverneur Louis van Alfehburg 

 en de Heer Gouverneur van Bata- 

 via beide kennis daar van geno- 

 men hebben, om aan de Edl. 

 Heren Bewindhebbers van de 

 Ooft-Indifche Maatfchappy uit- 

 Vv 3 yoer- 





