3+g B E S C H R Y V I N G van de 



Hoede 

 erond van 

 deze zout- 

 pannen is. 



I 





Welke 

 Klei-aardc 

 in de zout- 

 pannen is. 



zen zyn , en met de vorigen in al- 

 le delen zoo wel overeenkomen , 

 dat 'er geen onderfcheid onder de- 

 zelvcn befpeurt word. 



Naar dien echter 't regenwater 

 in deze zout-pannen niet zinkt, 

 maar de gantichc Lente door, dat 

 is , van September tot in Novem- 

 ber Haan blyft, en in den beginne 

 eer het den (maak verlieft, het vee 

 tot drink-water verUrekt, zoo is 

 licht te begrypen, dat de bodem 

 of grond van onderen niet zandig 

 is, aangezien 't zandt, vojrname- 

 lyk hier te land, zeer heet ge- 

 maakt word, en derhalvcn dit wa- 

 ter, te meer wanneer 'er geen 

 meer by komt, en de regen op 

 houd, verfwelgen en onzichtbaar 

 maken zoude; maar dezelve be- 

 ftaat uit vette klei-aarde, welke 

 door hare by zich hebbende vet- 

 tigheid 't water tegenftand bied , 

 en 't zelve niet zinken maar uitwa- 

 zemen en door de zon uittrekken 

 Iaat. 



Deze Klei-aarde komt zeer wel o- 

 vereen met den drek,die door zom- 

 mige boeren inDuitlchland uit de 

 viilcheryen gehaalt en op 't veld in 

 plaats van milt gebruikt word; 

 want die heeft ingelyks een vet- 

 tigheid by /.ich , en belet 't water 

 ook te zinken. W il men een an- 

 dere overeenkoming van de ftof- 

 fe of vafiigheid en aan malkande- 

 ren kleving hebben , bezie maai- 

 de pottebakkers aarde , waar van 

 potten , fchotels , kruiken en an- 

 der aardwerk gemaakt word ; 

 daarbenevens dient men te weten, 

 dat het regenwater een groot deel 

 van deze aarde , van die met klei- 

 aarde overtrokke bergen los- 

 maakt , en met zich in de gemelde 

 zout-pannen voert , gelyk men 

 zulks zeer duidelyk aan de kou- 

 leur van dit regenwater zien kan, 

 als 't welk 'er onklaar, en /.wart, 

 ook graauwachtig uitziet, en wan- 

 neer het Uil Uaat, van tydtot tyd 

 deze /.ware aard-delen laat vallen, 

 en zoo klaar als kriUal word. 



De koulcur van deze grond- 



aarde der zout-pannen is licht- 

 graauw of liever afchgraauw , en 

 komt zeer wel overeen met de 

 aarde , die op zommige plaatzen 

 in Duitfchland gevonden, en we-, 

 gens hare lalpeterachtige vettig- 

 heid of vochtigheid in hopen ge- 

 zet word , ten einde de kracht 

 van de zon den falpeter uittrekke 

 en ryp make. Zoo graauw nu als 

 deze falpeter-aarde is , als de fal- 

 peter daar buiten aanhangt , zoo 

 graauw is ook de bodem of grond 

 van de zout-pannen. Edog alzoo 

 ik niet alleen zelf by de zout-pan- 

 nen gcweeU , maar tot meerder 

 bewys zodanige aarde na de Kaap 

 heb laten brengen , ten einde ook 

 andere Liefhebbers dezelve ne- 

 vens my zien mogten , zoo is de- 

 zelve met vele tedere vezeltjes, 

 als met lange menfeh-hairen door- 

 wrocht en doorkneed. 



Aldus zyn dit de waterplaflen 

 of zout-pannen , waar in 't zoete 

 water t'zamen loopt , en den hee- 

 len voortyd door Uilftaat. Nu zal 

 ik verder aantonen , de verande- 

 ringen die dit water onderhevig 

 is, eer en alvorens het zout word, 

 of zoo zeer uittrekt , tot dat het 

 zuivere , klare , witte en fynUe 

 zout op den grond leggen blyft', 

 zonder dat iemand eenige moeite 

 gehad , of een hand daarom uit- 

 geUoken heeft. 



Naar dat het nu een tyd lang, en 

 tot dat het ophoud met regenen, 

 't welk in de maand van Septem- 

 ber gefchicd , in deze zout-pannen 

 geUaan heeft , en midlerwyl de 

 aardachtige delen op den grond 

 heeft laten vallen, zoo dat het als 

 nu helder en klaar is , en daarbe- 

 nevens van Z) ne eerfte fmaak de 

 zoetigheid niets verloren heeft, 

 gelyk blykt , om dat 't vee over- 

 vloedig daar van drinkt ; zoo be- 

 gint het eindelyk in de maand van 

 Óólober een brakke ftrraak te kry- 

 gen ; welke zouter word , hoc ho- 

 ger de zon komt , en daar door 

 een meerder kracht en hitte be- 

 komt. 



Deze 



Hoe* 



gen wat 

 van tyd 

 tyd ver 

 dert. 



