BESCHRY VING vande 



zoo als dc ondervin 



Waar 't 

 zoet water 

 van daan 

 komt. 





3$2 



woon word , 

 ding leert. 



Wyders vind men ook vele 

 putten, welker water in den win- 

 ter maar een kleine brakke fmaak 

 heeft. Deze fmaak neemt zeer 

 veel af, zoo dra 't regenwater, 't 

 welk menigvuldig van de bergen 

 itroomt, daar by komt, en zich 

 met 't zelve vermengt. Zoo dra 

 echter de zomer nadert , en de 

 regen ophoud , is dit water weder 

 brakker, alzoodathet door lang- 

 heid van tyd , en wegblyving van 

 J t regenwater t'eenemaal ziltig 

 word. Ondertufïchen moeten de 

 menfehen , als die geen beter kön- 

 nen bekomen , zich daar mede 

 genoegen, en 't zoo wel tot ko- 

 ken als tot drinken gebruiken. ten 

 ware zy menigmaal een of twee 

 mylen ver, water uit altyd lopen- 

 de rivieren halen, en vaten daar 

 mede vullen willen , zoo als door- 

 gaans pleegt te gefchieden. 



't Is waar, men vind hier ook 

 genoeg zoet water en zoete put- 

 ten , die 't gantfche jaar door o- 

 vervloedig goed , gezond, zoet, 

 lieffclyk en aangenaam water ge- 

 ven , gelyk ik in myn vorig 

 Hoofdfhik en elders reeds heb 

 gemeld , edog als men deze wellen 

 die dc oorfprong en als de moeder 

 der ftromen zyn, in de valeien 

 zoekenen vinden wilde,zoo zou- 

 de men ruim zoo veel moeite ont- 

 moeten als of men de brakken in 

 zoete waters wilde veranderen. 

 Want die bronaders vind men in 't 

 gantfche land zoo ver als nog de 

 Europeanen geweeft, of zich met 

 ter woon nedergelaten hebben, 

 nergens anders dan op de hoogllc 

 fpitzen der bergen, die nogtans 

 het ganfche jaar door zeer rykelyk 

 water geven. 



Op deze wys heb ik reeds cer- 

 tvds bericht, dat het water aan tic 

 Kaap, de Lysbcks of zout-rivier ; 

 iict water van de Brouwery en 

 dat van nog vele anderen van de 

 hoogfle fpitzen des Tafelbergs 



vindenis, en konde zeer licht 'i 

 Kaapfche water 3 of 4 molens om- 

 dry ven, 't welk ook van de Lys- 

 beks-rivier is te verftaan, als aan 

 welke beide reeds een mole opge- 

 recht is ; 't zelve mag ook gevoeg- 

 iyk en met recht van de Stellen- 

 bofche en Hottentots-Holland- 

 fche rivieren, zoo als ook niet 

 minder van de Berg-rivier , de ri- 

 vier Zonder -end, de Bot-rivier 

 en ontallig anderen gezegt wor- 

 den, welke alle t'zamen hun begin 

 in de hoogde bergen van dit land 

 hebben, en 't fchoonite , befte en 

 gezondfte water met zich voe- 

 ren. 



Door dien nu, zoo als uit het 

 tot nu verhaalde genoegzaam 

 blykt,de Bronaders der zoete wa- 

 ters op de hoogfle bergen te vin- 

 den en aan te treffen zyn, welker 

 water altyd zoet is en blyft, de 

 putten of bronnen in de valeien en 

 vlaktens daarentegen van den be- 

 ginne af brak zyn , en 's zomers 

 nog brakker worden, wie zoude 

 dan niet zeggen * dat dit vlak land 

 brak is ; te meer om dat zelfs het 

 gras, dat in de valeien groeit j 

 brak of zuur is, welke grond de 

 Hollanders om die zelve oorzaak 

 ook met den byzondereri naam 

 van Brakke-grond betekenen. 



Om dies wille derft men ook Aand« 

 de fchapen , die hier nogtans in ^"f 1 ^" 1 

 een grote menigte zyn, aangezien fchapen 

 de Heer Gouverneur Willem van ^^fj? 

 der Steil alleen zo duizend fcha- geven, j 

 pen heeft gehad, zoo als omftan- 

 diger op zyne behoorlyke plaats 

 zal worden aangetoont, het gant- 

 fche jaar door geen hand vol zout 

 te likken geven, niet legenitaand« 

 zulks in Europa voornamelyk in 

 Duitfchland des winters een 

 noodzakelykhcid is, en vermids 

 deze niets bekomen , zoo kan 

 men wel ftaat maken, dat het gro- 

 te vee als offen, koejen, ezels 

 en paarden ook niets dicrgelyk 

 krygt. 



Voorts is merkwaardig , en 



komt, alwaar haar ©orfpreng te verdient hier gemeld te worden, 



dat 



m 



