KAAP de GOEDE HOOP. *6i 



Winneet 



ideis de 

 ben vloed 

 ich op 't 

 erkll laat 

 ien. 



iSog de 

 •uwe 

 tan nog 



'fèquinoc 



fit ver- 



kren dit 



ML 



ftandighcden blykt alzoo , dat de 

 tyd tullchcn het Mquinoftium en 

 de Nieuwe maan , die een ver- 

 duiftcring der '/.onnc dulden 

 moeit, niet meer als 2. dagen, 1 

 uuren, f8 minuten en 5 o lecun- 

 den is geweeft ; de tyd tulTehen 't 

 JEquinoBium en de Obfervatie, 

 waar van hier voornamclyk ge- 

 fproken word, ontrent 10 uuren 6 

 minut. 4r fecund., en de tyd tuf- 

 ichen de obfervatie en de verduif- 

 tering, ontrent 1 dag 3 uuren 51 

 minut. en 9 fecunden. 



Nu is uit de langdurige onder- 

 vinding bekent, dat de eb en 

 vloed ten tyde van de Nieuwe en 

 Volle maan in de meelte havens 

 veel fterker is , als op eenige an- 

 dere tyden, waarom dezelve ook 

 door de Hollanders met den by- 

 zonderen naam van Spr'tng-tyd 

 gedoopt word ; millchien om dat 

 't water als dan veel verder op 't 

 land komt, als 't buiten de Nieu- 

 we of Volle maan ten tyde van de 

 vloed pleegt te doen. Daaren- 

 boven is ook niemand onbewuft , 

 dat de vloed ten tyde, wanneer 

 dag en nacht gelyk is , veel fterker 

 en heftiger zy, dan op eenig an- 

 der tyd van 't gantfche jaar,; en 

 zoude men derhalven waarfenyn- 

 lyk können vermoeden , dat de 

 dag en nacht gelykheid iets tot de- 

 ze buitengemene en zoo fchielyk 

 achter malkander herhaalde eb en 

 Vloed geholpen hebbe, vermids zy 

 naauwlyks 10 uuren daar na zich 

 openbaarde. Ja men zoude ook 

 mhlchien de Nieuwe maan, die 

 met zyne verduiftering quam, 

 niet t'eenemaal daar van uitlluiten 

 können. 



Edog alle deze omftandighcden 

 zyn nog niet in itaat, om de rech- 

 te oorzaken aan te tonen , hoe 

 men dezelve ook draait of keert. 

 Ik zal derhalven liever ftilzwygen, 

 dan met vele onnutte gifiingen 

 voor den dag komen; met ver- 



7oek, dat de Lezer hier ontrent 

 msgclyks eenige moeite neme., en 

 zich bévlytige , om dezelve uit te, 

 vinden? '/ouden ook wel winden 

 onder het water uit de wervelga- 

 ten der zee opgekomen , en aan 

 deze ongeregelde eb en vloed oor- 

 zaak geweeft zyn ? Zulks laat ik 

 U nevens alle andere daar toe 

 nodige bewys -gronden onderzoe- 

 ken. 



Byaldien eenige fchepen zich 

 hier onder 't land en naby deze 

 Kaap de Goede Hoop hadden be- 

 vonden, zoude men licht hebben 

 konhen vernemen, welke win- 

 den in zee boven en onder 't wa- 

 rer geweeft waren. Vermids ech- 

 ter toenmaals geen fchip zich hier 

 ontrent onthield, maar eerft eeni- 

 ge weken daarna verfchciden uit 

 Holland aanquamen, heb ik, niet 

 tegenftaande alle de moeite, die 

 ik aangewend heb, om my by de 

 Schippers en Stuurluiden deswe- 

 gen te bevragen, daar ontrent 

 niets können gewaar worden. 



Aldus heeft de Lezer nu ook Waaromde 

 de omftandigheden , welke deze „i^me«- 

 rare en wonderbare obfervatie zeldzame 

 hebben vergezelfchapt. Ik konde vaïêfve^ 

 nog wel eenige andere diergelyke haalt, 

 wonderlyke gevallen ter zee by- 

 brengen, byaldien ik altyd van 

 de oprechte waarheid verzekert 

 was; edog door dien ik zelf niet 

 daar by geweeft of oog-getuigc 

 daar van ben, en daarenboven aan 

 de vertellingen van ftuurluiden en 

 matrozen jui ft niet altyd geloof te 

 (laan is, als die van een muggt 

 doorgaans een olyfant weten te 

 maken, of de zaak groter opge- 

 ven, danzyin der daad is, 700 

 zal ik alleenlvk nog zeggen, dat 

 ik hier mede het water als nu ver- 

 laat ; en my in de lucht begeef; ik 

 wil zeggen, dat ik de winden en 

 derzelver eigenfehap voor oogen 

 ftellen en in het volgende Hoofd- 

 ftuk duidelyk befchn ven zal. 



1. Veel 



Zz XXI. HOOFT- 



