366 BESCHRYVING van de 



ui titaan , van ccn heele andere 

 ■/oort en eigenfehap /vn , nis de 

 Zuid-oofte wind hier aan de Kaap. 

 Derhalven ben ik ook niet ver- 

 wondert ; dat Varenius inzyne 



,, .. Geograph. General. Lib. I. cap. z.i. 

 Dwaling é, r , - j 



van Vare- P } '°P- IO - P- 47°- fi°[- 4- den Wind 

 nius - alhier uitdrukkelyk onder de Tia- 

 vad-winden mede telt , niet te- 

 genftaande hy in de propofitie zoo 

 voort een eigenfehap aantoont , 

 die met den Zuid-ooiten wind al- 

 hier , heel niet overeenkomt, 

 wanneer hy /egt : Venti quidam 

 fubitanei fuut & impetuofinon diu 

 dnrantes. Dat is : fchielyk opko- 

 mende onß'iimige winden , die niet 

 lang beer/eben. De mistaiting van 

 dien Auteur ontltaat , door dien 

 de veelvoudige reisbefchry vingen, 

 waar op hy hier in heeft moeten 

 te werk gaan, hem geen beter be- 

 fcheid gegeven hebben , aange- 

 zien deze menigmaal endoorgaans 

 lang genoeg duurt , zoo als in 't 

 vervolg zal worden aangetoont. 

 Welkeen Om duidelyk van de zaak te 

 windï fpreken; ik ben van ge voelen, dat 

 geen wind den naam van Travad- 

 wind verdiend , dan den geen die 

 tegen een anderen , welke reeds 

 lang - gcllaan -en geduurt heeft, 

 fchielyk en onverwacht inkomt, 

 en uit een heel anderen en recht 

 overftaanden hoek waait, en der- 

 halven 't fchip noodzaakt, een an- 

 deren kours te nemen. Door de 

 Portugcezc benoeming /elf word 

 ik tot die gedachten gebragt , als 

 die buiten twyffcl van 't latynfche 

 woord Transvadere afgeleid word, 

 't welk Overheen of Waarin bete- 

 kent , of wel van Transvertere , 

 't welk Omkeren heet. 



Daarenboven heb ik ftaandc 

 myne reis veelmaals gezien en be- 

 vonden , dat onder de verzengde 

 Luclulbcek of Zona Torrida, 

 voornamclyk bezuiden de Linie, 

 uit een pik-zwartc , dikke , don- 

 kere en zeer t'/amengetrokke 

 wolk een fchielyke wind met \ 

 grootlle geweld uitborlt , welke 

 den geen, dien wy reeds lang ge- 



had hadden, heel tegen was, y.oo 

 dat de van den vorigen wind als- 

 nog opgezwolle zeilen, niet alleen 

 in een oogenblik flap waren , maar 

 ook met 't grootlte geweld tegen 

 den mail aanfloegen , en ons in 

 gevaar zetteden , van den malt en 

 de daaraan hangende zeilen te ver- 

 liezen; waar door wy dan ook zoo 

 voort genoodzaakt wierden te 

 wenden, en een anderen kours te 

 nemen, niet tegenftaandc wy ver- 

 zekert waren , dat hy naauwlyks 

 een half uur Hand hicid. 



Derhalven wanneer de Schipper 

 en de Stuurman een zodanige 

 zwarte wolk of naby of ook maar 

 van verre ontdekken , en daarbe- 

 nevens bemerken , dat zy hand 

 over hand groter word , zoo ge- 

 ven zy doorgaans aan de matrozen 

 en zoldaten bevel , van zich klaar 

 te houden , om of de zeilen t'ee- 

 nemaal te können innemen , of 

 dezelven na den nieuw aankomen- 

 den wind te keren, als wel weten- 

 de uit de lange ondervinding, dat 

 deze tegenwind niet lang zal aan- 

 houden, en dat zy daar na weder- 

 om den vorigen kours zullen ne- 

 men können , ten ware. zy reeds 

 weder een andere diergelyke wolk 

 in 't gezicht kregen ; en gebeurt 

 het zeer dikwyls dat op eenen dag 

 ook wel in een nacht , verfcheide 

 diergelyke onaangename gallen' 

 aankomen, waar voor men echter 

 de zeilen inhalen en gorden moet, 

 tot dat'er wederom een heldere 

 lucht komt. 



Met zodanige eigenfehappen is V«gé 

 zekerlyk de Zuid-Oolte wind aan 3Jjj 

 de Kaap niet begaaft, als die zoo wind. 

 fchielyk niet opkomt, of fchoon 

 men deszelfs voortekens reeds 

 lang heeft gezien , en derhalven 

 tegen den vorigen wind niet zoo 

 ten eerften inboort. Wanneer 

 hy echter begonnen heeft door te 

 waajen, en de fchepen met 't voor- 

 ite ven tot hem te wenden, zoo 

 word hy 'fchielyk en heftig , en 

 waait zoo geweldig door, dat men 

 meent, dat hy alles 'tonderftc 



boven 





i 



