KAAP de GOEDE HOOP. 371 



Edoch door dien op een ander 

 tyd reed 1 * van dit onderfcheid 



ydlopioer gehandelt, en daar- 

 enboven afzonderlek aangetooat 

 is, 't geen de Landman hoofd za- 

 kelyk ieder maand te doen heeft, 

 zoo /oude nodeloos zyn , om 

 zulks te herhalen, en /aide Le- 

 ver reeds vergenoegt zyn, dat ik 

 dit onderfcheid ook met weinig 

 woorden aangeroert heb. Ik /al 

 derhalven voortgaaan, en einde- 

 lyk ook 't vierde en laatftc onder- 

 fcheid daar by voegen, 't welk 

 w\ I het de menfehen zelf aangaat, 

 en \ an hare gezondheid en krank- 

 heid bericht geeft, van vry meer 

 gewigt zyn zal. 



Sd n " ^ ' m als de Zuid-Oofte wind 

 -Kaap- met zyn e IJy-windcn waait, zoo 

 «win- hebben wy , /oo als reeds voor- 

 heen is aangetoont, een /eer fyne, 

 gaiufch zuivere, van milt en wol- 

 ken bevryde en gezonde lucht. 

 Maar wanneer de Noord-weile 

 wind met zvne By-winden begint 

 te heerfchen, zoo bevinden wy, 

 dat de lucht gantfeh zwaar, met 

 allerhande onreinigheden gevult, 

 zeer dik en derhalven gantfeh niet 

 gezond is. 



Nu is doorgaans zeker, dat een 

 fyne en zuivere lucht, zelfs voor 

 een zieke goed en verquikkelyk 

 is , en by een gezond menfeh de 

 levens gealten , ja den moed zelf 

 tot verrichting zyner bezigheden, 

 opheldert en wakkert ; terwyl 

 een onzuivere dikke zware lucht 

 de levens krachten verzwakt, de 

 geeften verdooft , en ziekten na 

 zich fieept, de ziekte verergert, 

 en zodanig beheerfcht , dat ze 

 de geenen , die maar fl echts aan 

 een lichte koorts onpaflèlyk zyn, 

 als welke zoort van ziekte alsdan 

 nevens de verkoudheid , alhier 

 meelt onder de menfehen re- 

 geert, in drie dagen uitteert, en 

 uitdroogt , en by aldien 'er nog 

 een klein toeval, dat op andere 

 plaat/en gantfeh niet zoude wor- 

 den geacht , daar by komt , met 

 de dood zelf doet worftelen, en 

 I. 'Deel. 



velen t'eencmaal in 't graf flccpt , 

 voornamelvk als yy voorheen ee- 

 nig/ins öitgefpat, en haar leven 

 in allerhande zondige lullen door- 

 gebragt hebben. 



Dit /oude ik van dezen oord 

 met vele voorbeelden können Ha- 

 ven , by aldien de noodzaaklyk- 

 heid zulks vcreifchte , en ik niet 

 voorgenomen had, om deze mate- 

 rie verder in een ander Hoofdltuk 

 uit te voeren, en atzonderlyk 

 van de ziektens te handelen. On- 

 dertulfchen acht ik , dat uit het 

 reeds gemelde genoeg blykt, dat 

 de droge tyd veel gezonder en 

 aangenamer als de regentyd is ; en 

 't zal in 't vervolg klaar blyken , 

 dat de vervanging van deze zeer 

 heftige en gruwzame winden tot 

 de gezonde lucht van deze plaats 

 zeer veel helpt. Want indien 'er 

 zodanige verwifleling niet was, 

 zoude bezwaarlyk een Europeaan, 

 voornamclyk een Nieuweling of 

 die eerlt hier komt en hier bly ven 

 moet , lang gezond wezen , maar 

 heel ras met de neus in 't bed ge- 

 raken. 



Dat ik dit oordeel ftryk , daar 

 toe dwingt my andermaals de 

 veelvoudige ondervinding ; welke 

 handtaftelyk leert* dat wanneer 

 de Zuid-Oofte wind in den Dro- 

 gen tyd maar drie dagen niet heeft 

 gewaait, de lucht met vele vuilig- 

 heden aangevult, en van de uitge- 

 worpe Trompas of zee-trompet- 

 ten, een zodanige ftank langs 

 itrand veroorzaakt word , dat men 

 wel haait hoofdpyrt daar van 

 krygt. Van 't menigvuldig onge- 

 dierte, vliegen, muggen en ander 

 klein gefpuis, als welke de lucht 

 als dan fchier verduifteren, en 

 voor de reizigers zeer ondragelyk 

 zyn, wil ik jegenswoordig niets 

 melden, maar alleenlyk hier by 

 voegen, dat by aldien men in de 

 heetite zomerdagen, waar in de 

 Zon ruim 70 graden hoog is, en al- 

 y.oo het toppunt tamelyk na komt, 

 de zware hitte der Zonne te hulp 

 neemt, en als dan van dien flank 



Aaa t 



oor- 



