KAAP de GOEDE HOOP. 



:sr, 



eënigberfcht mede te delen, zoo 

 zal 't my gcoorlooft zyn , om je- 

 genswoordïg myne belofte ge- 

 iland te doen , en u daar mede 

 niet langer op te houden , ten ein- 

 de 't niet zoude fchynen , als of 

 ik 't in 't boek der vergetenheid 

 wilde fchryven, en ute vergeefs 

 laten wachten. 



Ondertuflchen zoude 't niet 

 eens zoo qualyk können worden 

 genomen, als ik myn woord hier 

 in niet naquam, want doordien ik 

 ontrent de Artzeny onkundig 

 ben, zoo /.oude ik menige miilag 

 können begaan, die gantfchelyk 

 niet te rechtvaardigen zouden 

 zyn. Ten miniten zoude ik my 

 van zulke manieren van fpreken 

 en uit te drukken bedienen, die 

 by de Heren vVrtzen of gantfeh 

 niet in gebruik of ten miniten be- 

 lachelyk zouden zyn. Des niet 

 tegenftaande wil ik echter myn 

 woord houden , en 't zoo goed 

 maken en fchryven als ik kan, 

 om dat my niet is vergunt, om 't 

 te doen, zoo als ik wel wenfehte 

 en van rechtswegen behoorde te 

 zyn. OndertuiTchen ben ik wel 

 geruft , dat gy hier ontrent ook 

 zoo naauwziende niet zult zyn ; 

 dat gy myn onvermogen erken- 

 nen , en daar benevens geloven 

 zult, dat 't geen ik jegens woor- 

 dig fchryf , met de zuivere waar- 

 heid overeenkomt. 



Om die zelve rede zal ik my 

 ook niet zeer bekommeren on- 

 trent de fchikking of order, waar 

 in de zaken voor oogen behoor- 

 den geftelt te worden , maar de- 

 zelve op 't papier brengen , zoo 

 als zy my Hechts voorkomen , 

 mids dat ik geene omftandighc- 

 den bedenken, of uit myn eigen 

 hoofd daar by voegen , maar al- 

 les , zoo als het hier gefchied , en 

 waargenomen word , ordentlyk 

 en duidelyk verhalen zal. Want 

 hoe zoude ik derven onderftaan , 

 om de rechte order te houden , 

 die by de Heren Artzcn in acht 

 genomen word , als zy de ziek- 

 I. Tiecl, 



tensna elkander bc fchryven, daar 

 ik nooit eenige profeifie daarvan 

 gemaakt , of naauu lyks een Au- 

 teur gelezen heb , tcrwyl tog 

 zulks een zeer diepe wetenfehap 

 in deze ftudic vereifcht en tot een 

 fondament heeft. De Lezer zal 

 m dit ftuk myne eenvoudigheid 

 ook wel willen door de vingeren 

 zien , en in zyn fchik zyn, by al- 

 dien hy de waarheid der zaken ge- 

 waar word , die ik \ an voornemen 

 ben, om u met alle oprechtheid 

 mede te delen. 



Wanneer nu dit aldus gefchie- De Schry- 

 den kan en mag , zoo als ik ver- JSJ^Jjj* 

 trouw, zoo zult gy wel gaarn toe- uektens 

 itaan en vergunnen , dat ik 't ££^ 

 merkwaardigste van de ïiiektens flaven be- 

 der Europeanen en hare flaven fchryven - 

 aantone, ook enkelyk 't gezeide 

 van dezelve verftaa , en geenzins 

 toelate, dat zulks van de ziektens 

 der eerlte en natuurlyke inwoners 

 van dezen oord ook zoude kön- 

 nen gezegt of aangenomen wor- 

 den. Want doordien haar levens- 

 wys met die der Europeanen 

 gantfeh geene overeenkomt!, 

 heeft , zoo is licht af te nemen, 

 dat 'er ook een groot onderfcheid 

 tuflehen de ziektens zyn moet. 

 Van welke echter uitvoerlyk te 

 handelen , op een ander tyd beter 

 gelegentheid zal zyn , dan dat nu 

 te gelyk van hen alhier zoude moe- 

 ten worden gefproken. 



Ten einde echter niet alles zoo 

 zeer onordcntlyk gefcheide, en 

 'er geen verwarring van zaken of 

 alles onder elkander gemengde 

 waer voorkomen mogte , zoo heb 

 ik befloten , om alvorens van de 

 ziektens der kinderen en kraam- 

 vrouwen te fchryven ; en vervol- 

 gens de volwafle en oude men- 

 fchen onder handen te nemen, en 

 't nodige van hare ziektens by te 

 brengen ; mids dat ik de zce-ziek- 

 tens, die men aan boord uititaat, 

 van deze afzonderc , om dat ik 

 reeds in een ander Hoofdltuk 

 daar van gemeld heb, edog niet 

 verftaande de gene , welke men 

 Cc<: door- 



