KAAP de GOEDE HOOP. 4 o 5 



men ccn weinig her tig or' veel 

 daarvan drinkt, um den dorft te 

 leffcn, hetzelve dronken maakt, 

 en te gelyk opblaaft, en niet 

 zakt , wordende de genen , die 

 daar van drinken, ongemeen met 

 winden geplaagt, behalven dat 

 zy daarenboven ook doorgaans de 

 koude of droppelpis daar van kry- 

 gen. Wat mv aanbelangt, ik acht, 

 dat de hop 't opblazen veroor- 

 zaakt, aangezien 't water zeer tref- 

 relyk goed en de gerit ongemeen 

 fchoon, zuiver en rvnis; waaren- 

 tegen de hop, die altyd uit Euro- 

 pa herwaards moet worden ge- 

 bragt , een heftige verandering 

 onder de Verzengde Luchtftreek 

 of Zona Torrida ondergaat, en 

 daar door zeer veel van zyne 

 krachten verlieft, zoo dat dezel- 

 ve* byna bedorven hier komt. 

 Dienvolgens kan 't wel niet anders 

 zyn, oft bier moet ook een ver- 

 keerde eigenfehap aan zich ne- 

 men , en daar door grote onge- 

 makken aan de menfehen ver- 

 oorzaken, zoo men den Brou- 

 wer, die zyn werk juift ook niet 

 al te wel verftaat, al de fchuld niet 

 geven wilde, 

 irope- Wat echter aanbelangt, de bie- 

 :hc ren, die uit Europa herwaards 



Q 2311 , ■* 



tap worden gezonden, 't is niet t'ont- 

 nd - kennen , dat dezelven zeer goed , 

 helder en klaar, en deswegen ook 

 zeer gezond zyn, endatzy aldus 

 zekerlyk in plaats van wyn zou- 

 den können worden gedronken; 

 maar behalven dat men van dezel- 

 ven zoo ras een roes zoude weg 

 hebben, als van de wynen zelf, 

 zoo is 'er nog een zwarigheid , 

 dien den gemenen man 't bier 

 drinken meeft belet, namelyk dat 

 een vat van zulk bier, ontrent 

 hondert en twintig pinten Am- 

 fterdamfche maat houdende , en 

 by de Culmbachfche maat niet 

 veel meer als een emmer bedra- 

 gende , doorgaans voor veertig of 

 zes en veertig guldens verkogt 

 word, en als men het by'tpintje 

 wilde laten halen, men een gulden 



voor ieder pintje zoude moet 

 geven. Door dien men voor dar 

 geld drie of viermaal zoo veel wyn 

 Kopen kan , zoo drinkt een jegc- 

 lyk over tafel liever wyn , dan dat 

 hy zoo veel geld voor 'dit gekookt 

 en met hop bitter gemaakt ger- 

 fte-water hefteden zoude. 



Ondcrtuflchen kan ik ook niet DcS <-"i>T- 

 vycl metftil/.wygen verby gaan,dat ÏËfi 

 ik twee of drie menfehen heb ge- Bekent, die 

 kent, die aan den (ken elendig en ÖS? 

 gevaarlyk krank lagen; edog de- 

 /-■ perzonen hadden die tjuaa] 

 reeds in Europa gehad, en dezel- 

 \ e met zich herwaards gebragt ; 

 of van hunne ouders als haar aan- 

 deel geërft ; en bevond zich on- 

 der deze gemelde drie perzoncn 

 een meisje, naauwlvks tien jaar 

 oud , 't welk zeer felle pyn uit- 

 itond. Mynes bedunkens heeft 't 

 zelve dat euvel van haar vader, die 

 insgelyks dikwyls daar aan ziek 

 lag, geërft, of is daar mede gebo- 

 ren, en heeft de ftenen op de wac- 

 reld gebragt, te meer wyl zy kort 

 na hare geboorte fteentjes gelooft 

 heeft ; door dien echter een Zwa- 

 luwe geen zomer maakt, zoo ge- 

 ven ook zoo weinigen of maar dit 

 laatft voorbeeld geen gevolg on- 

 trent alle andere inwoners. 



't Geen als nu van deze ziekte P oda g" »' 

 gezegt word , kan ook van 't To- „Si 

 dagra>Chirag?a, Gonagra, en al- g. ra • aan d ? 

 Ie diergelyke ziektens , door on- Af 

 geregelt leven voortkomende, 

 werden gemeld. Want of fchoon 

 hier geen vreeters, zuipers, hoc- 

 rejagers en allerhande diergelyk 

 volk ontbreekt , maar een grote 

 menigte daar van voorhandenis, 

 zoo weet ik my niet te binnen te 

 brengen , meer dan drie onder D «s^»y- 

 dien gantfehen hoop gekent te 2*5^ 

 hebben , die met diergel \ ke elen- perzoncn 

 dige en pynlyke ziekte behebt J£ had " 

 waren , welke daarenboven zoo 

 menigmaal als zy daar van wierden 

 aangetaft , zoo wel wierden ge- 

 handelt dat de pyn juift niet zoo 

 onlydclyk was , dat zy geftadig 

 't bed houden moeften, 



Eee 3 Wat 



