4i2 BESCHRYVING van de 



tyd. Want zoo dra zv van klede- 

 ren veranderen, raken zy zoo wel 

 verkoud als de genen die zelden in 

 de ope lucht komen. Derhalven 

 is geen beter artzeny tegen dit on- 

 mak, dan zich zelven te leren 

 kennen; dat is, op zyne hoede te 

 zyn en niet in de ope , voorname- 

 lyk avond- en morgen-lucht te 

 gaan, ten ware men dezelve alvo- 

 rens gewoon zy; en 't zelve ook 

 niet te doen , als de Zuid-oollc ; 

 nd fterk waait, of dat de lucht 

 rrokken en met wolken is. Wie 

 zulksnietgade flaat of met deborlt 

 open gaat , moet niet verwondert 

 llaan^dat hy heel dikwils en tel- 

 kens zeer fterk verkoud word. 



Yerwondercns waardig echter 

 is 't dat de Hottentotten, om haar 

 maar met eenen vinger aan te roe- 

 ren, die toch byna naakt gaan, en 

 altyd in de ope lucht zyn, nogtans 

 zeer weinig van dit ongemak we- 

 ten ; en ben ik gantfeh van gevoe- 

 len dat zulks van de gewoonte der 

 lucht en hare zeldzame wys van le- 

 ven, waar van op een ander tyd 

 meer bericht zal worden gegeven, 

 van daan komt. 

 Bdiotc Voorts veroorzaken een alge- 



vcrotm- ™ene qu^ 1 de beflote winden, die 

 kengrote menigmaal een zodanige pyn ver- 

 wekken, als iemand zich niet licht 

 kan verbeelden die de proef daar 

 \ an niet heeft gehad ; de darmen 

 worden opgeblazen ; de winden 

 rommelen met een groot geraas en 

 veroorzaken grote bcnauwtheid; 

 en by aldiën men dczelvcn niet 

 duyt geraken kan, volgt onfeilbaar 

 de gruüwzaamfte pyn daar opj en 

 kan ik b\ ondervinding nevens 

 veel andere betuigen, dat ik veel- 

 maals meende dal ik alle ogenblik 

 n geelt zoude geven« dooi- dien 

 ik inde groot ite bcnauwtheid wa>, 

 ■ lanig dal ik niet anders dan de 



oor oogen raag, 



Wat mv aanbelangt , ik acht dat 



dit ongemak nergens anders van 



daan komt, dan van de lucht, die 



door de hete llralen dérZonne zoo 



•dunt wc I, dal men byna 



de minde damp daar van niet zien 

 kan; behalven dat de eigenlchap 

 van de Luchtftreek zelf, hier vo- 

 ren genoegzaam befchreven , ook 

 niet weinig daar toe helpt. Ik zal 

 hier niet aanhalen hoe de plompe 

 en ongemanierde zec-vaarders zich 

 in dit geval gedragen. De algeme- 

 ne naam welke anders den Hollan- 

 ders word gegeven , paft hier gants 

 niet, om dat een verl landige en 

 wel opgetrokke Hollander even 

 zoo befchaamt hier ontrent te werk 

 gaat als de belle Duitfcher of eenig 

 ander Europeaan ; ik zal maar al- 

 leenlyk zeggen , dat de genen , die 

 met winden geplaagt zvn , de bes- 

 te raad vinden met dubbelde anys 

 of in deflèlfs plaats, wyl de anvs 

 fchaars is, en altyd uit Europa her- 

 waards moet worden gebragt, eert 

 weinig brande wyn op KurafToufche 

 fchillen , en zich als dan een wei^ 

 nig alleen te houden. 



Wyders zyn ook veel menfehen te 13 " 1 ! 

 zoo mannen als vrouwen , hoewel ton ge- 

 meer ouden als jongen, met dejigt meen. 

 geplaagt ; want ik weet my niet te 

 erinneren dezelve aan eenig jonge- 

 ling of vryfter te hebben gezien of 

 befpeurt, terwyl zy de jonge jaren 

 zeer weeldrig doorbrengen , en 

 veel meer aan hunne begeertens 

 den vollen toom laten, dan dat / 

 eenige vrees voor een zodanige 

 ziekte zouden hebben ; en derhal- 

 ven geen wonder zoude zyn» als 

 zy in de bloejende jeugd zelft 

 daar van wierden aangetall , 

 meer w\ 1 zy gcltadig in 't kouwd 

 zee -en rivier-water om/ wenen, 

 en zodanig op 't villen gefielt vvn, 

 dat zv daar door al 't ander ver- 

 geten, 't Geen ben echter in de 

 jeugd word geborgt, word hen in 

 de hoge jaren niet quyt gefchol- 

 den, maarzoo wel betaalt gezet, 

 dat zy nog dag nog nacht ruil heb- 

 ben , doordien Rit euvel alsdan 

 zodanig den mee lier fpeelt , en 

 de zenuwen zoo vervaarlyk trekt, 

 fpant en ophaalt , dat het geduld 

 door de pyn fchynt een einde te 

 zullen nemen. 



Ik 



