40 



BESCHRYVING van de 



de gemaklyk en zonder moeite 

 t'huis te krygen. Kortom in alle 

 gelegentheden , wanneer 'er wat 

 te dragen valt , zoo moet een 

 Draag-os de getrouwe metgezel 

 en hulp van een Hottentot zyn, 

 die voor hem den lait draagt , daar 

 hy ze hebben wil ; waar uit licht 

 is af te nemen, dat 'er meer Draag 

 als Bakkelei-ollen in een Kraal of 

 onder een trop vee moeten zyn ; 

 doch alles naar mate van het volk 

 en het getal van het vee , 't welk 

 in een Kraal aangetroffen word. 



Tot nu heb ik alzoo den Lezer 

 van de oppaifing en behandeling 

 van hun vee dat geen verhaalt, 't 

 welk ik nodig oordeelde, en 't 

 geen men by andere natiën niet o- 

 veral vind. Jegenswoordig is nog 

 overig, om te zeggen, hoe zy het 

 met hun ziek vee Hellen , en hoe 

 zy met het zelve omgaan. Het 

 is echter merkwaardig, dat in ie- 

 der Kraal een man moet wonen , 

 die kennis van de ziektens van het 

 vee heeft, op dat, indien 'er iets 

 ziek word, iemand by de hand is, 

 welke het zelve helpen kan. 

 z y houden Gelyk zy in alle hunne zaken 

 de ziekte geheim zyn , en aan de Europea- 

 nen niet gaarn veel ontdekken , 

 zoo zyn zy ook voornamelyk op 

 hunne hoede , dat zy niet licht be- 

 kent maken , waar van haar vee 

 ziek is; te meer, vermids zy we- 

 ten , dat het vee van de Europea- 

 nen van hun vee aangewonnen, en 

 derhalven zonder twyffel aan ee- 

 nerlei ziektens onderworpen is , 

 om dat het in een land woont , en 

 eenerlei voeder geniet. Derhal- 

 ven is 't my onmogelyk geweelt , 

 hier van iets zekers te achterhalen; 

 en heb ik alleenlyk door de onder- 

 vinding zoo wel by de Europea- 

 nen als by de Hottentotten ge- 

 leert , dat zy in den winter door 

 den Herken regen by gebrek van 

 een bedekten ital zeer veel vee, 

 zoo wel van runderen als fchapen 

 verliezen. 



Voor 't overige weet men in de- 

 ze gewellen niets van een zodanig 



van hun 

 vee ge 

 heim 



algemeen Iterven der fchapen, als 

 in Europa : Ook is men niet be- 

 kommert, dat een kudde derzel- 

 ver licht fchurft worden , of de 

 kuch bekomen zal, of anders on- 

 gezond zal worden ; zynde men 

 van alle deze ongelegentheden in 

 dit ge weil t'eenemaal vry ; 't welk 

 mynes oordeels veel komt, door 

 de gezonde weide en gematigde 

 lucht ; als waar door de fchapen 

 ook het gantfche jaar niet nodig 

 hebben, zoutte lekken, zonder 

 het welk die in Europa het niet 

 wel uithouden können. 



Wanneer zy echter zieken on- Hoe het 

 der hunne troppen bekomen, zoo* iek vee 

 bedienen zy zich van de middelen , ^ord"* 

 welke hen van den gemelden vee- 

 Doftor voorgeflagen worden. De- 

 ze zyn uitwendig, het gewoonlyk 

 aderlaten , 't welk zy met een pun- 

 tig mes, of wel met een been van 

 een vogel of ander dier , op een 

 iteen, fpits geflepen, verrichten. 

 Inwendig bedienen zy zich van 

 wild Knoflook, zomtyds heel en 

 zomtyds gefloten ; of zy maken 

 'er een drank van , den welken zy 

 het vee in gieten. 



My is ook bewuil , dat zy een 

 zeker fteen-harft hebben, waar van 

 reeds eertyds gemeld is, dewelke 

 zy het vee ingeven, als het niet 

 (tallen kan. Of dit echter het 

 geen is, waar van de Heer <P. 

 Tachart in zyne Siamfche Reisbe- 

 fchry ving pag. no verhaalt, dat 

 ze een wonderbaarlyke deugd 

 zoude bezitten , te weten, om 

 de vrouven tot het verloflen , en 

 de koejen , fchapen en geiten tot 

 het werpen, te helpen, kan ik 

 eigcntlyk niet zeggen ; ten min- 

 iten heb ik nooit daar van horen 

 fpreken , en weet ik ook niet, 

 wat zy meer in andere diergelyke 

 ziektens van het vee gebruiken. 



Slaagt de aangewende moeite 

 en hulpmiddel by deze dieren 

 wel , zoo is 'er een grote vreug- 

 de, fchoon zy voor 't overige ge- 

 ne andere plechtigheden daar by 

 gebruiken: Komt het kranke vee 



te 



