92 



BESCHRYVING van de 



fmelten , als zy tot haar gebruik 

 van noden hebhen. 



Ver mi ds ik maar enkelyk heb 

 gezien hoe zy het yzer fmelten, 

 zoo kan ik van geen ander metaal 

 fpreken, ten ware dat menins- 

 gelyks van de overige wilde oor- 

 delen. 

 ;t De manier nu , hoe zy het y- 

 zer uit den yzer-fteen fmelten, 

 bellaat in 't kort hier in: Zy gra- 

 ven een vierkant ook wel een rond 

 gat in de aarde, ontrent twee 

 Voeten diep, waar in zy een groot 

 vuur ontileken, om de aarde door 

 en door heet te maken , daar na 

 werpen zy zoo veel yzer - Henen 

 daar in , als zy willen , rondom 

 en boven de welke zy wederom 

 een zeer heftig vuur maken, zoo 

 dat door de iterke hitte die Heen 

 eindelyk fmelt en vloeibaar 

 word. 



Om dit vloeibaar yzer af te tap- 

 pen , hebben zy nevens het eerite 

 nog een ander gat in de aarde ge- 

 maakt , het welk anderhalf voet 

 dieper is, en vermids uit den 

 fmelt-oven een goot na het ander 

 gat gaat , zoo loopt het vloeibaar 

 yzer daar langs in het zelve, en 

 word daar kout. Wanneer 'er 

 geen Hof meer loopt, ltoken zy 

 niet meer ; den volgenden dag 

 nemen zy hun gefmolten yzer, 

 flaan het met Henen aan Hukken, 

 en maken door hulp van het vuur 

 daar uit, wat zy willen, of van 

 noden hebben. 



Dat zulks zoo is , getuigt de 

 Heer Vogel, welke in zyne Tien- 

 jarige OoH-lndifche Reisbefchry- 

 ving pag. 76. aldus fchryft: Van 

 een oud niets vaardig fink yzer 

 zielen zy zonder hamer of ander 

 inflrument net geweer te maken, 

 nemende een (tuk yzer zoo als zy 

 bet können krygeu ; zoeken een 

 ßeen , die zeer vafl en hard is ; of 

 deuzelven leggen zy het yzer , en 

 flaan het zoo lang met een andere 

 (leen, melken hen een hamer ver- 

 Jlrekkeu moet , tot dat zy het heb- 

 ben gi'bragt in die form, WOOT in 



Smeden 

 dezelve 



zy het hebben willen ; vervolgens 

 flypen zy het op een (ie en , en maken 

 het zoo glad, dat men zou menen , 

 dat een goede c Duitfihe geii'ccr- 

 Smid het gemaakt had. 



Schoon ik niet weet, of de ge- 

 melde Heer Vogel dit fmeden wel mêtzeer 

 ooit heeft gezien, hoewel hyhet v «ibe- 

 zelve zoo uitvoerlyk en duidelyk heid. 

 befchryft, zoo is het echter ge- 

 wis, dat hy den fpyker wel op 

 het hoofd heeft geflagen, en dat 

 ik 'er niet meer weet by te voegen, 

 dan dat zy op die wyze ook zeer 

 fubtile dingen maken, en wel zoo 

 fraai , dat ik geloof, dat het van 

 een Europeaanfchen Meelter niet 

 fraajer en netter zoude können 

 worden gemaakt. Want indien 

 men hare pylen en Haffagayen, 

 welke kort hier na zullen worden 

 'befchreven, aanziet, en daarne- 

 vens overweegt , dat zy nog ha- 

 mer, nog tang, nog vyl, of eenig 

 ander gereedfehap daar toe ge- 

 bruiken, moet men op'thoogH 

 verwondert wezen, en ten eer- 

 Hen van die gedachten , dat zy 

 dom of eenvoudig zouden zyn , 

 veranderen , aangezien dit ge- 

 noegzame blyken van een treffe- 

 lyk en goed verHand zyn. 



Het is echter tyd deze materie, 

 waar mede my lang genoeg hebbe 

 opgehouden, ook te lluiten, en 

 aan een iegelyk vrvheid te laten , 

 van de Hottentotten te geloven, 

 het geen hem gelieft ; welke fchoon 

 zy uit de natuur gantfeh Hinkende 

 en lui zyn, echter nog iets goeds, 

 fraais en nets weten te maken, als 

 de nood hen daar toe dwingt. 

 Het is bewuH, dat zy het Boe- 

 ren-werk ook wel verftaan, en 

 alles zeer gemaklyk leren, 't geen 

 zy zien. En indien hunne aange- 

 bore luiheid niet inden weg was, 

 zouden zy zekerlyk den Europea- 

 nen niets fchuldig blyven , maar 

 allerhande vruchten , zoo goed als 

 zy, queken of aanwinnen, maar 

 door dezelve worden zy tegenge- 

 houden, en leven liever bekom- 

 mert en fchraal, als datzy veel 



moeite 



