waat in 



bclljit. 



KAAP de GOEDE HOOP. 139 



gehouden hebben , wyl men gene 

 aantekeningen by hen vind , ZOö 

 is liet echter wel te vermoeden, 

 dat zy nooit anders hebben gedaan 

 als jegens« oordig, om dat zy ook 

 in andere hunne oude geWoontcns 

 niets hebben verandert, of denken 

 te veranderen, maar by hunne ou- 

 de mode blwen. En /.oud ' 

 dan wel het eenigc Huk y.vn , waar 

 van zy waren afgegaan , /onder 

 dat de nood haar daar toe dwong, 

 ten ware men wilde 7.eggcn , dat 

 de Europeanen hen andere manie- 

 ren hadden doen gebruiken , om 

 dat zy in den beginne veleen lange 

 oorlogen met hengevoerthebben; 

 welke giïfing wel een fchyn maar 

 geene zekerheid geven kan 



Zy weten 

 van geen 

 aankondi- 

 gen van 

 oorlog. 





derzclver onderhoud vereifcht 

 worden, bv de hand zyn, opdat 

 v.y gedurende den oorlog niet van 

 honger /.ouden komen te llervcn, 

 of tot weglopen genoodzaakt wor- 

 den , te meer als de maandclvke 

 zoldy niet \olgenwïl. Dit alles 

 hebben de Hottentotten niet van 

 noden, om dat zy nog buskruid, 

 nog lood, veel min diergelyk 

 lehiet -geweer in gebruik hebben : 

 maar maakt een iegelyk t.) n eigen 

 geweer, het welk voormaals by 

 3e jagt reeds is befc breven, o f zeit", 

 of kan dit by anderen voor vee 

 ruilen. Zy hoeven ook geen volk 

 te laten werven, om dat eenieder 

 van hen zelf een zoldaat is, en te 

 velde moet, als de wand nadert. 

 De levensmiddelen zoo voor de 

 menlchen als voor de Bakkeley- 

 Oi Ven, welken zy met zich voeren 

 en voormaals reeds befchreven 

 zyn , worden genoeg in het open 

 veld gevonden, zoo dat ze gene 

 grote t oeruiting ten oorlog hoeven 

 te maken, te meer om dat zy van 

 geld of andere zoldy gantfeh niets 

 weten. 



lnsgelyks is by de Europeanen 

 gebruiklyk, dat men elkander den 

 oorlog ordentlyk aankondigt, en 

 de rede daar van by een Manifeft 

 waereldkundig maakt. By de 

 Hottentotten , die lezen nog lchry- 

 ven können , en die zelfs gene 

 boekitaven hebben, komen dier- 

 gelyke Manifeilen niet te pas , 

 maar de gantfche aankondiging 

 van oorlog beltaat iri een ernllige 

 dreyging,op welke het overvallen 

 ras volgt, aangezien zv hunne vy- 

 anden zelden zoo veel tyd laten , 

 dat zy hun vee, haar eenige ryk- 

 dom, in zekerheid können bren- 

 gen ; maar zy nemen het met 

 zich en werpen het in een eeuwi- 

 ge gevangenis ; dat is, zy flachten 

 het t'huis ten eerilen , om hunne 

 vyanden te beletten, van zich we- 

 ! der daar op te verhalen. 



Hoewel men niet kan weten , 

 welke manier van oorlogte voeren 

 zy voor de komlt der Europeanen 

 IL "Deel. 



Hcuy hoe het zy, ondertuf- Jt"(f 

 fchen is het zeker, dat de oorlo- gecnee- 

 gen onder hen niet op eenerlei Hjjjf ™" 

 wys worden gevoert , maar ieder den 'oorlog 

 natie heeft altoos iets byzonders; te Vücrea 

 want twee en ook wel drie natiën 

 gaan zomtyds een verbond aan, en 

 zoeken alzoo met gemeen overleg 

 voordeel te behalen ; deze verbin- 

 tenillen grypen zomtyds ook maar 

 zoolang Hand, als de oorlog duurt; 

 zomtvds ook wel voor eeuwig en 

 voor altoos, namelyk na dat haar 

 wand altyd den meefter fpeelt, 

 op dezelve wys als de Europeaan- 

 fche Mogendheden zich gewoon 

 zyn te alliëeren , om een hoog- 

 mocdigen en op zyn geluk poc- 

 chenden vyand te wederftann. 



Men heeft in vorige jaren nog Zy hebben 

 een onderfcheid aangemerkt, dat t y ds "ok 

 echter van geen byzonder gevolg verboi 

 gewceft is, wanneer vele natiën 

 gelyk zich verbonden, om de Eu- 

 ropeanen weder uit het land te ja- 

 gen, 't welk ook de genen, dié 

 aan Monomotapa grenzen , hebben 

 getracht de Portugcefchcn te 

 doen; maar vermids men hunne 

 vergiftige pylen en Haflagayen 

 niet veel fchuuwdc, maar ze met 

 buskruiden lood het hazepaddeed 

 kiezen, hebben zy als nu gantfeh 

 andere maatregels genomen, en 

 zoeken liever vreedzaam met hen 

 Si te 



