KAAP de GOEDE HOOP. 275 



en te gclyk gade (laai , dat 'er vele 

 Iaflen tarwe en rogge jaarlyks van 

 de hoge Indiiche Regering ge- 

 eifcht, en opkwefkelyk na Batavia, 



als andere Koopwaren, gezonden 

 worden, zoo word men ook weder 

 gedwongen, ront uit te beken- 

 nen, dat niet alleen 't land voor 

 zich zelven vruchtbaar zy, maar 

 dat de inwoners hunnen landbouw 

 ook naaritig waarnemen ; wyl zy 

 zoo veel graan uit haar huishou- 

 ding miflen können. 



Zoude men wel van een mifllag 

 können worden befchuldigt , zoo 

 men de dagelykfe verdoening aan 

 brood en meel, zoo wel van de 

 inwoners als van de bezetting, 

 jaarlyks op 16000. mudden reken- 

 de ? Wat my aanbelangt, ik twyf- 

 fel daar gantfeh niet aan ; om dat 

 behalven de bezetting, nog eeni- 

 ge duizend Hrydbare mannen, de 

 vrouwen, kinderen, en flaven, 

 welker getal nog vry groter is, niet 

 daar onder gerekent, in de wa- 

 penen verfchynen können, wan- 

 neer een vyand zoude pogen, hier 

 voet aan land te zetten, of enke- 

 lyk eene flroping te doen. 



Insgelykszal men niet miiTen, 

 als men voor de af en aanvarende 

 fchepen , niet enkelyk van de 

 Voortreffelyke Maatfchappy al- 

 leen , maar ook van andere Euro- 

 peaanfche natiën , eenen overdag 

 by zich zelven maakt, en vafl Helt, 

 dat dezelve jaarlyks zoo mudden 

 van noden hebben. Wil men ein- 

 delyk de na Batavia gezondene 

 lallen ook tot mudden maken, zoo 

 zalinsgelyks blyken, dat zy niet 

 minder dan 1700. mudden uitma- 

 ken, waar by dan eindelyk nog 

 komt, dat 'er ruim 1000 mudden 

 in de aarde geworpen en gezaait 

 worden. 

 Hoeveel Door dien nu dit alles met de 

 de Maat- waar heid overeenkomt, zoo volgt 

 ontrent onfeilbaar, dat de Voortreffelyke 

 jaarlyks Maatfchappy jaarlyks ten miniten 

 den heeft. xooo. mudden aan tienden ont- 

 fangt, ieder mudde op 180. of 

 190. pond gerekent; en als men 

 II. 'Deel. 



verder deze mudden na den bo- 

 vengemelden prys tot geld maakt, 

 zoo bedragen dezelve door mal- 

 kanderen ten minflen eene /om- 

 ma van 14000. guldens ; 't welk te 

 meerblykt, als men de pagt van 

 de meulens daar mee vergelykt , 

 en gade flaat, dat ieder 15-. of 

 1600. guldens van pagt doet; want 

 hoe veel mudden moeien 'er wor- 

 den gemalen, eer de pagter iets 

 voor hem heeft, wyl men van ie- 

 der mudde maar 8. Huivers voor 

 malen betaalt ? Hoe veel moet hy 

 daarboven malen, om den meulen 

 in eenen goeden Haat te houden ; 

 wyl de voorwaarden van de pagt 

 behelzen, dat hy alles, dat onder 

 de 100 guldens is, op zyne koflen 

 herllellen moet? En waar van zal 

 hy dan verder leven, als 'er behal- 

 ven dit alles, niet iets voor hem 

 overfchoot ? 



Ik zwyg dienvolgens hier van, Watvaa 

 en zegge verder niets, dan dat 'er £j S°* 

 nog drie byzondere meulens ten merke» 

 nadele der inkomflen der Coloni- 

 en gebouwt , en jegenswoordig , 

 met eenigzins naauwer bepalin- 

 gen, door den Heer Gouverneur 

 Willem Adriaan van der Stell ; de 

 Heren Samuel Elzevier , en Jo- 

 hannes Blefius verkoft zyn, welke 

 alle zekerlyk ook tamelyk veel 

 graan malen, en 't voordeel daar 

 van in hare zak Heken, en daar- 

 benevens tot een openbaar bewys 

 verflrekken, dat myn eenvoudige 

 overflag, voor heen gedaan, waar- 

 achtig en gegrond is. 



Dog de VoortrfTelyke Maat- De drank 

 fchappy trekt aan de Kaap de cn ^ et »- 

 Goede Hoop deze inkomilen niet ^cn ook 

 alleen, als welke met de kort voor- verpagt. 

 heen gemelde onkoHen in geenen 

 dele in vergelyking komen ; maar 

 van dezelve is ook in gevoert ee- 

 ne pagt, op den drank en den ta- 

 bak, daar onder de Europeaanfche 

 en hier vallende koele wyncn; de 

 Europeaanfche en onze bieren ; de 

 Europeaanfche en onze brande- 

 wynen, als medeandere gedillileer- 

 de wateren en eindelyk de tabak , 

 Mm 1 uit 



