2,0 DEREMETALLICA. 



Sc tam iiitns quam foris omncs laborandi rationes intueri atcp cotemplari, 

 Nec id folum aoere dcbet,fed intcrdum aliquoslabores fufciperemon ut in 

 iis fe franoat, fcd ut &C fua diligcntia mcrcenarios excitet,& eos doceat arte, 

 Etcnim bene fe habet metallum, in quo quid faciendum fit non prarfes mo 

 do uerii dominus etiam docet.Quocirca barbarus quidam,ut efl apud Xe 

 nophontcm rcdtc rcfpondit regi, oculus domini faginat equum, nam dili* 

 ocntia domini omnibus in rebus ualet plurimii. At cum multi comunes im 

 pcnfas faciunt in metalla, ipfis accomodatum atc^ utile eft, ex (e prsefecflos 

 fodinarum elioerc, itcm prscfides. Quia enim plcruncjj fua homincs curat, 

 alicna ncoliount, non pofTunt illi fua curare, quin aliena curcnt, nec aliena 

 ncoliocrc, ut fua non negligant. Quod fi nemo ex ipfis eiusmodi oiRciorii 

 onera^lufcipcrc uelit, aut fumnere pofsit, e re comuni erit,ea uiris diligetifsi 

 mis imponcre, Qiiondam certe ha^c rcs curae fuit pracfccftis metallorii : fiue 

 domim ciTcnt reges,utPriamus aurariorii circa Abydum,Mydas eorii quae 

 fuerunt in Bcrinio monte, Gyges, Alyattes, Crcefus eorum, quas fuerut ad 

 oppidum dcfcrtum inter Atarneam & Pergamum: fiue rcfpub. ut Cartha* 

 oinicnfcs arocntarioru quibus floruit Hifpania : fiue familisc amplac & illu 

 ftres,ut Athcnis fodinarum Laurei montis . Hoc porro rationibus domini 

 artis adhuc ionari maxime conducit,fumptum communc fibi cum alrjs po* 

 nerc non in fofsione ucndc unius, fed plurium. Nam qui folus impenfas fa* 

 cit in unam aliquam fodinam, fi fecunda fortuna ipfi uenam abundante me 

 talUsalrjscpfofsilibuselargitur^amphfsimac pecuniscfit dominus:fin ad* 

 uerfa inopcm 5C fterilem, in omne tempus perdit omnino omnem fumptii, 

 quem in cam impcndit. Qiii ucro nummos comuniter cum alrjs infumit in 

 plures ucnas alicuius loci nobilitati copia metallorii, ille raro perdit oleum 

 dC operam,fed ipfius optatis plerumc^ fortuna refpondct.Cum enim ex du 

 odccimuenisinquas comunisfit fumptusuna metallis affluens, domino 

 non rcddat modo pccuniam impenfam, fed det prxterea lucru, certe erit ei 

 resmctallica ampla Sc fru(fluofa, cui duac uensc auttres,aut quatuorplus: 

 resue cffundunt mctalla.Xenophontis autem non multij huic difsimile co 

 filium eft, quid ipfis Athenienfibus fit faciendii, (i nouas argenti uenas fine 

 detrimcnto uoluerint quacrere . Sunt, inquit, Athenienfium deccm tribus, 

 ItacK Ci ciuitas fingulis dcderit feruos pares numero, atc^ ipfa: comuni for^: 

 tuna nouas uenas fecuerint, hoc fane modo Ci una inuenerit uenam argcnti 

 diuitem, utic^ uniuerfis, id quod habet utilitatem, ofi:endct:fin dux tribus 

 inucncrint, auttres,autquatuor, autdimidia earum pars, profed:o hacc o^ 

 pera utiliora ficnt. Spem enim omnes tribus fruflrari, practeritoru non effc 

 fimilc.Quamuis autem hoc Xenophontis cofilium (it plenii prudentisc, ta 

 men ei locus non eftin uUis ciuitatibus,nifi fiberis 8c opulentis. Nam quac 

 in reoum & principum ditione funt, ueltyranni dominatu premuntur, fine 

 eorum pcrmiffu non audcnt facere tales impenfas. Qu2c prajditac funt par^* 

 uis opibus ac facultatibus,pra: indigcntia non pofTunt : tum etiam, ut mos 

 eftnoftrorum hominii, refpub. nullos habent fcruos, quos tribubus elo:* 

 care pofTcnt . Quare hodie qui cum potefl:ate funt,nomine rerumpub. itn^ 

 penfas agunt in metalla, non ahter ac priuati homines, Nonnulli uero do;* 



mini 



# 



