IrlBElt PRIMVS. ^ 



Curam. Quam autcm uere hoc dicant non uideo : cum argcntana metalla 



Fribergi ad aiinos iam quadringetos inexhaufta durent,plumbana Gofe 

 larixadfexcentos^quorumutruncpexannalium monumentisconquiri 

 poteft : Schemnicf) uero 8c Cremnici) communia argcnti et auri ad ocftin 

 gentos,quod antiquifsima incolarii priuilegia loquuntur. Sed dicunt 

 (ingularum fodinarum qua^ftum ftabilem non efTe quafi ucro mctallicus 

 unifodinacautfitaut addidus eftc debcat,acnon multi comunitcrim^s 

 penfas faciant in mctalla : aut peritus artis non fodiat altera uenam, Ci pri^ 

 oris fortuna eius uotis amplius non refpoderit: attamen Schonbcrgri "^^ 

 calli, quod Fribergi eft, qua:ftus fupra hominis actatem ftabilis pennafit, 

 Vcrum mihi n5 cft in animo derogare aliquid dc dignitate aoricuItura% 

 minusq; ftabilcm quxftu metallicorum cfTc, non libcntcr modo, fcd ctia 

 (empcr fatcbor, quod uena: tandem definant effundere mctalla,cum apri 

 in pcrpctuiJ cftcrrc frugcs folcant, Scd mctallicorum qua:ftus quo minus 

 cft ftabilis, eo eft ubcrior, ut inita ratione quod ftabilitati deeft, ubertate 

 repcriatur acquari : Etenim fodina; plumbarise quxftus annuus cum frus: 

 «flibus agri optimi coparatus, ipfis triplus aut minimii duplus cft ♦ Qu.iot 

 crgo partibus anteccdit eifdem fru(fi:ibus qua:ftus argetaria: uel aurariai 

 uenEcC' Qiiocircaucreacfcite XenophonfcripfitdcAthenicnfiii aroen^ 

 tan-js mctallis , Eft terra in qua,fi femente feceris, non flindit frupes, fi ae^ 

 ro eam foderis, multo pluresalit, quamfifrugcs ferret. Habeantioitur 

 fibi agricolac uberes campos colantq? colles fertiles frugii gratia: metalli;* 

 cis ualles tenebricofas rclinquat, Sc mon^tes ftenles, ut ex ipfis eruant oe^ 

 mas 8<:metaIIa, non precia modo frugum,fcd rerum omniii quas uendun 

 tur .Tum dicunt periculofum cfTe metallica: operam dare,quod metallo^ 

 rumfofroresinterimanturmodoabaere peftifero, quem fpiritu ducunt» 

 modohaurientespuluerem pulmones exulceratem, macic extabefcant: 

 modo intercant, ruinis montium opprefsi: nunc uero de fcalis in puteos 

 dclapfibrachia,crura, ceruices frangant, nullii autem utihtatis frudum 

 tanti a:ftimare debcre, ut propter eius magnitudine falus hominis Sc uita 

 adducaturinmaximiiquodcp periculum 6<f extremum difcrimen. Hscc 

 quidemfateorpcrqua grauiaefle atcj? adeo plena terroris&: periculi,ut 

 ipforum uitandoru caufa cenferem metalla fodieda non efTe, Ci uel fa^pius 

 in ea incurrerent metallorii foIIbres,ueI ab eis fibi nulla ratioe caucre pof 

 (ent.Qui enim non potior cfTet uiucndi ratio,quam uel uniucrfa poCside^ 

 di, nedum metallaC quan^ qui fic pcrit, pofsidet quidem nulla, (ed ea re* 

 linquit harredi » Cum autem raro eiusmodi accidant,&: improuidis dun^ 

 taxat foflbribus, metallicos non abfterrent a fofsione metallorii, ut nec a 

 fuoartificiofabrosmateriarios abfterret unus ahquis exipfis, qui, quia 

 incaute egit,ab alto xdificio delapfus anima efi-Iauit. Ifta refpondi ad Bn^ 

 gula, quas mihi obrjcere folent hi,qui uociferantur rem metallica fuis cuU 

 toribus efte inutilem, cum quod fumptus impendantad inccrtii cafum, 

 tum quodipfa comutabilis fit&T perniciofa. Nunc uenioad eosquici* 

 andem carteris hominibus utilem non efle aiunt,quiafcilicet metalla 8C 

 gcmmac, &:reliqua fpfsilium genera ipfis inutilia fint* Quod contendunt 



si X partim 



