ILLVSTRISS^ ET POTEN 



TISS»-SAXONIAE DVCIBVS, LAND^ 



grauiis Toringia!,Marchionibus Mifcnx^Comitibus Palatinis 



Saxonix^Burggrauijs Aldcburgi Sc Magdcburgi^Comiti^ 



bus Brcna:,dominis tcrrx Plcifcnfis, m a v r i c i o facri 



Imperii Archimarfchalco Sc Elcdori^atqj cius fra# 



triAVGVSTO, GEORGIVS Aoris: 

 cola 5* D» 



VM SAEPENVMERo, illuftriiTimi Principes,to 



tius rei MctaHicx^ut Moderatus Columclla Rufti 



ca;,magnitudinem , tanqua alicuius corporis graii 



ditatCjCofidcraflem : uel fingulas eius partcs,quafi 



llius corporis membra,numerado perccnfijillcm: 



ucritus fum, ne uita prius me dcficcrct , quain unij: 



iicrfam pcrciperc poflcm, nedum literis cofccrare t 



nam quam longe lateqj hxc patcat, quot Sl quan* 



tarum artium, fi non magna, at aliquantula cogni^ 



tio metallicis ad cam tracftadam neceiTaria fit , ex his noftris Iibris quifq? in*! 



tcIIiget.Tam etfi uero res Metallica Gt ampliilima, nec ulla ex parte a Grxn 



cis & Latinis fcriptoribus^qui extant,abroIuta,pcrdifficiIes habcat expHca^ 



tusrtamen quia uetcrrima cll,& hominij generi maxime neccfraria, atq? fru 



(fluofiiIima,non dcbcre a nobis neolioi uidebatunEtenim Aoricultura (ci^ 



entiarum nulla Cinc dubitatione uctuftior,tamen hac res Metallica cft anti^ 



quior,ucl faltem xqualis Sc coxua: ncmo enim omnium mortalium unqua 



abfcp inftrumcntis agrum coluit. Ea uero, ut etiam reliquarum artiij,quariji 



omne opus cft in facicndo,inftrumeta aut ex metallis fada funt, aut fine me 



tallis non potucrunt confici:qua de caufa rcs metallicahominibus etiam eft 



maxime neceftaria. Nani cum hi paucis iftiufmodi artibus carcre po{Iint,ea 



rumcp maximus Gt numerus,iiulla finc inftrumcntis quicquam cfFicit : tum 



o.mnium rerum,quibus magnx diuitix bona Sc honcftaratione acquirun^* 



tur,nihil cft arte metallica utilius:ex agris cnim bcne cultis(ut alias rcs omit 



tam)fru(ftus capimus ubcrrimos, fcd uberiores ex fodinis^ Certe una fodi^ 



na ixpe multo maiorcs utilitatis fru<flus nobis prxbet , quam agri plurimi : 



quocirca ex omnium fcrc feculorum memoria cognofcimus, complures ex 



metalhs diuitcs fados eire, Sc cadcm multoru rcgum fortunas amplificaire: 



^d de his nunc plura non dicam:quod eos locos in primo Iibro,partim hui 



us operis,partim alterius,infcripti De ueteribus Sc nouis mctalhs^traclauc^ 



rim,ac ea,qua? contra metalla Sc ipfos mctallicos dicutur,refellcrim. Qiian^s 



qua aiJt res ruftica., cum qua metallicam libcntcr confcro, uarie uidcair cftc 



difFufa, tamen in multo plurcs,quam hxc noftra,partcs no diftTibuitur:nec 



tam facile prxccptahuius a me tradi poflunt,quam Columclla illius tradi^ 



4it : quod ipfe coplurcs rci rufticx fcriptorcs, quos fequcrctur, iji manibvis 



cc z habuit: 



