-^ DEREMETALLICA 



quod folis radi] cx cis inatcriam metallica cliciant , paru metalli gignun t Re 



autcmucranccpcxpcrimcntij confentit metal]icis,quiitadeuenis cenfenti 



nec eorum ratio cll firmatfiquidc uenas,qux ex oriente pertinent in occiden 



tem pcr dcucxum niontis,quod indinat ad meridie, quxcp capita profcrunt 



in candc mcridic non minus ciTe grauidas metallis,quam eas,quibus primas 



in bonitatc ilti metallici dare folent : proximis annis declarauit Alberthami 



ucna Laurentiana,qua etiam noftri donij diuinum appellat, permultii enim 



arocnti puri ex ipfa efFodcrunt,Et nuper Annebergi uena,nomine ipfius ctc 



leltiu cxcrcitus nuncupata, planij fccitmulto argento, uenas qujc ex fepten* 



trionibus fc tcndiJt ad meridiem,qua:c^ capita proferunt in occidente,nihilo 



minus cffc diuitcs mctallorii,qua cas qua^ capita proferunt in oriente. At cas! 



lorcs a folc neoucunt ex eiufinodi uenis extrahere materia metallicamt enim 



e fumma tcrra* cutc uapores eliciant, in eius uifcera ufcp non penetrant : nam 



aer cuniculi, quc terra ad duos paflTus folida tegit ac uelat, acftate frigidus eft: 



harc enim intcrmedia tcrra reprimit folis impetu : quam rem cum nota habe^ 



ant calidifsimaru rcgionum incolse atqj habitatores interdiu in fpeluncis ia:« 



cent,aux eos a nimio folis ardore defcndut:quinetia tantu abeft ut fol e pro«; 



fundo tcrrx materia metallicam eliciat,ut ne exiccare quidem pofsit plerofq^ 



locosucnisabundantes,proptcrea quddueftiti arboribusfmt &:umbrofi« 



Porrd ali-j quidem mctallici ex omnis geheris metalli uenis,eas,quas dixi,eli# 



punt:alr| uerd improbant a:rarias,iam dicflis contrario modo fe habetes:qui«= 



bus etiam ipfis nihil radonis uidctur efte , Nam quac caufla efTe polTet cur fol 



ex uenis a;rariis materia aeris no eliciat C' ut ex argentarfis. argenti,ex aurafi^s, 



auriC^ Prxterea quida mctallici,quorij e numero fuit CaIbus,fluuios Sc riuos 



aurifcros intcr fe diftinguiit.Fluuius, inquiiit,aut riuus arenularij 8c granoru 



auri maxime eft ferax,qui ab oriente manat 8>C fluit in occidente:atcp alluit ra^ 



dices montiij cjui funt in feptcntnonibus fiti.Planitiem uerd campeftrem hai> 



bet in mcridie aut occidcnte.Secundas aut tenet fluuius uel riuus,qui contra* 



rio curfu ax) occidentc manans , orientem petit : qui habet in feptentrionibus 



montes,in meridieplanitiem campeftrem .Tertias uero deferuntfluuio uel ri 



uo,quiafeptentrionib. manatinmeridiem 8c alluit radicesmontiuquifunt* 



in oriente fiti. At omniij minime aiunt auri feracem elTe fluuiu uel riuii,qui co 



trario curfu a meridie manans, feptentriones petit : & alluit radices montium 



qui in occidcte fiti funt.Poftremd fluufj uel riui, qui ab orientis fofis partibus 



manant in obeuntis partes, aut qui a feptentrionum partibus manant in meri 



diei partes,quo propius ad iam laudatos accedijt,ed funt auri feraciores: qud 



iongius ab eis difcedunt,ed funt minus auri feraces. Sic iiki {entiunt de fluufjs 



Sc riuis.Quia uero aurum non gignitur in fluui^s Sc riuis,ut lib. De fubterrass 



neorii ortu Sc caufis.5. difputauimus contra AIbertij,fed a uenis et fibris abre 



ptij confidit in amniii riuorumue arenis, qualemcunq^ tandem curfum tenue 



rit fluuius aut riuus in eo aurum inueniri polTe rationi eft confentaneii, cui ex 



perimentu etia non repugnat. Attame auru in uenis SC fibris,quae funt fub al^ 



ueo fluurj uel riui,ut in ca:teris gigni Sc inueniri non negamus* 



De re MetalHca Libri 11 u f i n i s» 



