t^8 DE RE METALLICA 



scris folu femuncia ucl uncia argenti ineft,fe{cuntia. Sed quamprimu plum 

 bu fumare cocperit,in fingulu catillu cincreu fingulam chartam , in quam ar 

 oentii sere tcmperatii eft,inuolutij imponito: os tegulac carbonibus obftru 

 itodento igni coquito,donec omne plumbii Sc xs confumantur : nam acris 

 fuo calore argentii cum aliqua pliibi particula copellit in catillu:quo modo 

 cxpcrimentii fit fallax:tum maflulas excatillo cxtrahito,<& a recremeto pur 

 pato:fi neutra librae lancc,in qua imponitur,dcprefrerit,fed par utriufcp fa^ 

 crit pondus,expcrimcntu nobis nullu attulitcrrorem: fin akera dcpreirerit 

 Iancem,plenum eft erroris:quare id ipfum iterare oportet.Quod fi bes in fe 

 cotincat argeti puri uncias (cpte,rex,uel princeps,uel ciuitas,qu3C cudit mo 

 netam,adimit uncia, qua partim iucratur , partim impcndit in Fabros mone 

 tales,atc^ in xs quod ad argentum adiccit: qua dc rc copiofius dixi in libris 

 De precio metallorii dC monetis infcriptis, Aureos aut nummos uarrjs mo* 

 dis expcrimur : ctenim Ci xs cum auro permiftu fijcrit , eos code modo quo 

 argenteos igni excoquimus:fi argcntu, ab co aqua illa ualentiilima aurii (c* 

 ccrnit:fin acs Sc argcntij,prius adiecfto pliibo excoquutur in catillo cincrco, 

 donec ignis xs 8C plumbij confumat, pofterius aurii ab argento fecernitur. 

 Reftat dc coticuIa,qua cxplorare auru 8C argentu uetus cft 5<r ufitatii : quan 

 qua enim experimentiiquod igni perficitur,certius cft,tamen quia ijepc no 

 bis deeft fornacula,{acpe tegula,(£epe catilli, nec ulla mora interponeda cft, 

 coticulsc, quam (emper in promptu habere pofliimus , aurum argentumuc 

 atterimus : quid quod aureos numos igni excoquere nc utilc quide fcmper 

 fit C ueriim eligcre oportet admodii nigra,S(: fulfuris expcrtc : quo enim ni^ 

 grior fuerit,&: fulfijris magis cxpers,eo melior eflc folet: dc cuius natura ali 

 ba icripfi . Coticulac aiit primo atteritur aurij fiue argentofum,fiue jcrofiim, 

 fiuccanahcnfe^fiucignicxcocflijfuerinfimiliterargentu.Deindeunaaliqua 

 acus,quam cius effc fimillima ex colore cof)cimus:quar d nos fallit defedu, 

 acus altera colore habcns magis faturu coticulac att critur: fin exccffu , tcrtia 

 qua; dilutiorem habet colorcm, ea nanq^ nobis indicat quota argeti, uel x^ 

 ris,uel argcnti fimul et aeris portio fit in auro:aut quota xris in argeto.Sunt 

 enim quadruplices.Primsc cx auro & argcnto facflac^fecundsc ex auro Sc xa 

 rc,tertix ex auro SC argento &acrc,quart3c cx argento & arre.Primis tribus 

 acuugencribuspotifnmijauruexperimur,quarto argentu. Scd ciufmodi 

 acus fic parantur.Pondera minora proportione rcfpondcnt maioribus : u^ 

 trifcp utuntur non modo mctallici,fed etia monctarfj: uerum acus fccudum 

 minora formantur,8(^ unaquaic^ pendit befrem,que noftro uocabulo mar* 

 cam nominant.Ciim autem bes,quo utuntur,qui cudunt aurij,diftribuatur 

 in quatuor Sc uiginti binas fextulas,quas Gracco nominc nuic ceratia appcl* 

 lant:binac ucro fextula? qnxc^ in quatuor femifextulas,quae grana uocant : 

 femifextula quarq^ in trcs quaternas fifiquas, quas granula nuncupant, fi a# 

 cus fecerimus ad numcrii quatcrnarum filiquarum fient ducenta: odlaginta 

 ocfto:fiadnumcriifcmifextulariifiue binorijfcripulorii fexSc nonaginta, 

 SediftisduobusmodisnumerusacuiinimiscfKceretur magnus,& ex eis 

 non paucac propter exigua auri portioncm nihil nobis fignificarcnt, eas igi 

 turadnumerumbinarumfextularii facerc conuenit:quofanc modo acus 

 quatuor SC uiginti fiuncquarii prima conHcitur ex «irgenti tribus Sc uiginti 



ducllis 



