PLINY: NATURAL HISTORY 



dies serenos esse. in agro Arpano frumentum satum 

 non nascitur, ad aras jMucias in Veiente et apud 

 Tusculanum et in silva Ciminia loca sunt in quibus in 

 terram depacta non extrahuntur. in Crustumino 

 natum faenum ibi noxium, extra salubre est. 



212 XCIX. Et de aquarum natura complura dicta 

 sunt. sed aestus maris accedere et reciprocare maxime 

 mirum, pluribus qmdem modis, verum causa in sole 

 lunaque. bis inter duos exortus lunae adfluunt 

 bisque remeant xicenis quaternisque semper horis, 

 et primum attollente se cum ea mundo intume- 

 scentes, mox a meridiano caeli fastigio vergente in 

 occasum residentes, rursusque ab occasu sub terra ^ 

 ad caeli ima et meridiano contraria accedente inun- 

 dantes, hinc donec iterum exoriatur se resorbentes ; 



213 nec umquam eodem tempore quo pridie reflui, 

 velut 2 anhelantes ^ sidere avido trahente secura 

 haustu maria et adsidue ahunde quam pridie 

 exoriente ; parilDus tamen intervalhs reciproci senis- 

 que semper horis, non cuiusque diei aut noctis aut 

 loci sed aequinoctiahbus, ideoque inaequales vol- 

 garium horarum spatio utcumque plures in eos aut 

 diei aut noctis illarum mensurae cadunt, et aequinoc- 



214 tio tantum pares ubique. ingens ai-gumentum 

 plenumque lucis, ac vocis etiam diuinae, hebetes esse 

 qui negent suptei-meare sidera ac rursus eadem ex- 

 surgere, similemque terris, immo vero naturae uni- 



^ Deilcfsen : subter. ^ Riiech : reflui ut. 



* Mayhoff (cf. Mela III 2) : anci]lantes. 



" The Roman hour was a twelfth part of actual daytime 

 or night-time, thus varying in length throughout the year; 

 and oaly at the equinox was a diurnal hour equal to a noc- 

 turnal hour, an exact twenty-fourth of day and night. 



342 



