PLINY: NATURAL HISTORY 



congregaret imperia rittisque molliret et tot popu- 

 lonmi discordes ferasque linguas sermonis com_ 

 mercio contraheret ad coUoquia et humanitatem 

 homini daret, breviterque una cimctarimi gentium 



40 in toto orbe patria fieret. sed quid agam? tanta 

 nobilitas omnium locorum, — quos quis attigerit ? — 

 tanta rerum singularum populorumque claritas tenet. 

 urbs Roma vel sola in ea . . .* et digna iam tam 

 festa cervice facies, quo tandem narrari debet opere ! 

 qualiter Campaniae ora per se felixque illa ac beata 

 amoenitas, ut palam sit uno in loco gaudentis opus 



41 esse naturae ! iam vero tanta ea vitalis ac perennis 

 salubritas, talis caeli temperies, tam fertiles campi, 

 tam aprici colles, tam innoxii saltus, tam opaca 

 nemora, tam munifica silvarum genera, tot montium 

 adfiatus, tanta frugum vitiumque et olearum fertilitas, 

 tam nobilia pecudi vellera, tam opima tauris colla, 

 tot lacus, tot amnium fontiumque ubertas totam 

 eam perfundens, tot maria, portus, gremiumque 

 terrarum commcrcio patens undique et tamquam 

 iuvandos ad mortales ipsa avide in maria procurrens. 



42 neque ingenia ritusque ac viros et lingua manuque 

 superatas commemoro gentes. ipsi de ea iudicavere 

 Grai, genus in gloriam suam effusissimum, quotam 

 partcm ex ea appcUando Graeciam Magnam! 



^ Lacunam MayhoJJ. 

 32 



