PLINY: NATURAL HISTORY 



Verum in his sunt quidem virtutis opera magna, sed 

 maiora fortunae : M. Sergio, ut equidem arbitror, 

 nemo quemquam hominum iure praetulerit, licet 

 pronepos Catilina gratiam nomini deroget. secundo 

 stipendio dextram manum perdidit, stipendiis duobus 

 ter et vicies vulneratus est, ob id neutra manu, 

 neutro pede satis utilis, animo tantum salvo,^ pluri- 

 mis postea stipendiis debilis miles. bis ab Hannibale 

 captus — neque enim cum (juolibet hoste res fuit — , 

 bis vinculnrum eius profugus, in viginti mensibus 

 nullo non die in catenis aut compedibiis custoditus. 

 sinistra manu sola quater pugnavit, duobus equis 



105 insidcnte eo suffossis. dextram sibi ferream fecit, 

 eaque religata proeliatus Cremonam obsidione 

 exemit, Placentiam tutatus est, duodena castra 

 hostium in Gallia cepit, quae omnia ex oratione eius 

 apparent habita cum in praetura sacris arceretur a 

 collegis ut debilis, quos hic coronarum acervos con- 



106 structurus hoste mutato ! etenim plurimum refert 

 in quae cuiusque virtus tempora inciderit. quas 

 Trebia Ticinusve aut Trasimenus civicas dcdere ? 

 quae Cannis corona merita, unde fugisse virtutis 

 summum opus fuit ? ceteri profecto victores hominum 

 fuere, Sergius vicit etiam fortunam. 



^ Dellefsen : uno tantum servo (salvus Mayhoff). 



' The four defeats of the Roman armies with which Han- 

 nibars invasion began, 218-216 B.c. At the last of the four, 

 Cannae, ono consul fell, and the other, Varro, escaped with 

 thc remnant of his forccs, and afterwards was thankcd by 

 the Senat« for not despairing of the Stato. 



574 



