PLINY: NATURAL HISTORY 



omnis recentem esse constaret, ' Atqui tertium,* 

 inquit, * ante diem scitote decerptam Carthagine : 

 tam prope a moeris habemus hostem ! ' statimque 

 sumptum est Punicum tertium bellum quo Carthago 

 deleta est, quamquam Catone anno sequente rapto. 

 quid primum in eo miremur, curam ingenii an occa- 

 sionem fortuitam, celeritatemque cursus an vehe- 



76 mentiam \iri ? super omnia est, quo nihil equidem 

 duco mirabiUus, tantam illam urbem et de terrarum 

 orbe per cxx annos aemulam unius pomi argu- 

 mento eversam, quod non Trebia aut Trasimenus, non 

 Cannae busto Romani nominis perficere potuere, non 

 castra Punica ad tertium lapidem vallata portaeque 

 CoUinae adequitans ipse Hannibal : tanto propius 

 Carthaginem pomo Cato admovit. 



77 CoUtur ficus arbor in foro ipso ac comitio Romae 

 nata sacra fulguribus ibi conditis magisque ob 

 memoriam eius qua ^ nutrix RomuU ac Remi condi- 

 tores imperii in LupercaU prima protexit, ruminaUs 

 appeUata quoniam sub ea inventa est lupa infanti- 

 bus praebens rumin (ita vocabant mammam) — mira- 

 culo ex aere iuxta dicato, tamquam ^ comitium 

 sponte transisset Atto Navio augurante. nec sine 

 praesagio aUquo arescit rursusque cura sacerdotum 



^ Rackhum : quae. 



2 Rackham : tanquam in. 



340 



