PLINY: NATURAL HISTORY 



etiani rigore gaudent quae dixiums. quare experi- 

 mentis optime creditur. 



25 III. A caelo proximum est terrae dixisse rationem, 

 haud faciliore tractatu, quippe non eadem arboribus 

 convenit et frugibus plerumque, nec puUa qualem 

 habet Campania ubique optima vitibus, aut quae 

 tenues exhalat nebulas, nec rubrica multis laudata. 

 cretam in Albensium Pompeianorum agro et argillam 

 cunctis ad vineas generibus anteponunt, quamquam 

 praepingues,^ quod excipitur in eo genere. invicem 

 sabulum album in Ticiniensi multisque in locis 

 nigrum itemque rubrum, etiam pingui terrae per- 



26 mixtum, infecundum est. argumenta quoque iudi- 

 cantium saepe fallunt. non utique laetum solum 

 est in quo procerae arbores nitent praeterquam illis 

 arboribus ; quid enim abiete procerius ? at quae 

 vixisse possit alia in loco eodem ? nec luxuriosa 

 pabula pinguis soli semper indicimii habent : nam 

 quid laudatius Germaniae pabuhs ? at ^ statim subest 



27 harena tenuissinio caespitum corio. nec semper 

 aquosa est terra cui proceritas herbarum, n<in, Her- 

 cules, magis quam pinguis adhaerens digitis, quod in 

 argillis arguitur. sc robcs quidem regesta in eosdem ^ 

 nulla * conplet, ut dcnsa atque rar.a ad hunc modum 

 deprehendi possit ; ferroque omnis ruljiginem obducit. 



' praepingue est Detlefsen. * Mayhoff : et. 



' Rackhtim: eos. ♦ nulla<non> ? Wai-mxngton. 



" The writer is here contradicting Virgil, who says in 

 Georgics II. 217-237 that a steamy soil which sucks up moisturo 

 and is always covcrcd with grass, and which does not make 

 iron rust, is good for vincs trained up elni-trees, for olives, and 

 for grazing and ploughland ; and as a method of testing the 

 quality of the soil he suggests digging a hole and then tilling 

 it in again, when if the earth does nnt coniplftcly fdl the holc 



i8 



