PLINY: NATURAL HISTORY 



fecit etiani ubi bona certa non fecerat : quaniobrem 

 primuni crimina dicemus. 



33 Terram aniaram [probaverim] ^ demonstrant eius ^ 

 atrae degeneresque herbae, frigidam autem retor- 

 ride nata, item uliginosam tristia, rubricam oculi 

 argillamquc, operi difficillimas quaeque rastros aut 

 vomcres ingentibus glaebis onerent, quamquam non 

 quod operi lioc et fructui adversum ; item e contrario 

 cineraceam et sabulum album ; nam sterilis denso 

 callo facile deprehenditur vel uno ictu cuspidis. 



34 Cato breviter atque ex suo more vitia determinat : 

 ' Terram cariosam cave neve plaustro neve pecore 

 inpellas.' quid putamus hac appellatione ab eo 

 tantopere reformidari ut paene vestigiis quoque 

 intcrdicat? redigamas ad ligni cariem, et invcnie- 

 mus illa quae in tantum abominatur vitia aridae, 

 fistulosae, scabrae, canentis, exesae, pumicosae. 



3") plus dixit una significatione quam possit ulla copia 

 sermonis enarrari. est enini interpretalione vitio- 

 rum quaedam non aetate, quae nulla in ea intellegi 

 potest, sed natura sua anilis,^ terra, et ideo infecunda 



36 ad omnia atque inbecilla. idem agrum optimum 

 iudicat ab radice montium planitie in meridiem 

 excurrentem,* qui est totius Italiae situs, terram vero 

 teneram quae vocetur pulla ; erit igitur haec optima 



* Secl. Mai/hoff {vel proltaturia). 



* Mayhoff: eas. 



* Mayhoff: anus. 



* Rarkham : excurrente. 



• De Agri Cvdlura (in early printed editions De Re Ruslica) 

 V. 6. 

 '- Jbid., I. 3. CLI. 2. 



24 



