PLINY: NATURAL HISTORY 



125 XXIX. Quae custodienda in olearum cura Cato 

 iudicavcrit, ipsius vcrbis optime praecipiemus : 

 Taleas oleagineas quas in scrobe saturus eris tripe- 

 daneas facito, diligenterque tractato ne liber laboret 

 cum dolabis aut secabis. quas in seminario saturus 

 eris pedales facito. *eas sic inserito : locus bipalio 

 subactus sit beneque glutus ; cum taleam demittes, 

 pede taleam opprimito ; si panim descendat, malleo 

 aut mateola adigito, cavetoque ne librum scindas cum 

 adiges. palo prius locum ne feceris quo taleam 

 demittas, ita melius vivet. taleae ubi trimae sunt, 



126 tum denique maturae sunt,^ ubi liber se vertet. si in 

 scrobibus aut in sulcis seres, temas taleas ponito 

 easque divaricato. supra terram ne plus quattuor 

 digitos traversos emineant,^ vel oculo servato. — 

 Diligenter eximerc oleam oportet et radices quam 

 plurima ^ cum terra ferre ; ubi radices bene operueris, 

 calcare bene, ne quid * noceat. si quis quaerat quod 

 tempus oleae serendae sit, agro sicco per sementem, 



127 agro laeto per ver. — XXX. Olivetum diebus xv ante 

 aequinoctium vernum inci])ito putare, ex eo die dies 

 XL recte putabis. id hoc modo putato : qua locus 

 recte ferax erit, quae arida erunt et si quid ventus 

 interfregerit, inde ea omnia eximito; qua locas ferax 

 non erit, id plus concidito artatoque ^ bene enodatoque 

 stirpesque leves facito. — Circum oleas autiimnitate 



^ Calo : tum denique curae sunt aul sint. 



* Calo : traverso scmine aut. 



' plurinia? Mayhoff : plurimaa. 



* ne uqua Cato. 



* l'ontidtra : aratoque. 



88 



