PLINY: NATURAL HISTORY 



paenitet. agrum paratiiros ante omnia intueri oportet 

 ' aquam, viam, vicinum '. Singula magnas interpreta- 



27 tiones habent nec dubias. Cato in conterminis hoc 

 amplius aestimari iubct, quo pacto niteant ^ ; ' in bona 

 enim ',inquit, ' regione bene nitent '. AtiHus Regulus 

 ille Punico bello bis consul aiebat neque fecundissi- 

 mis locis insalubrem agrum parandum, neque effetis 

 saluberrimum. salubritas loci non semper incolarum 

 colore detegitur, quoniam adsueti etiam in pestilenti- 

 bus durant. praeterea sunt quaedam partibus anni 

 salubria, nihil autem salutare est nisi quod toto anno 



28 salubre est. ' Malus est ager cum quo dominus 

 luctatur.' Cato inter prima spectari iubet ut solum 

 sua virtute valeat qua dictum est positione, ut 

 operariorum copia prope sit oppidumque validum, ut 

 navigiorum evectus vcl itinerum, ut bene aediHcatus 

 et cultus. in quo faHi plerosque video, segnitiem enim 

 prioris domini pro emptore esse arbitrant ur : nihil 

 est damnosius deserto agro. itaque Cato de bono 

 domino meHits emi, nec temere contemnendam 

 aHenam disciplinam. agroque ut homini, quamvis 



• Caesarius e Calone : vivant edd. vett.: iubeant. 



• The First, 2(j4 241 b.c. 

 '■ Columella I. iii. 



2o6 



