PLINY: NATURAL HLSTORY 



163 XL\ L Igitur Catonis luiec bententia est : ' in agro 

 crasso et laeto frumentum seri, si vero nebulosus sit 

 idem, rapa ^, raphanos. milium, panicum. in frigido 

 vel aquoso prius serendum, postea in calido; in solo 

 autem ruhricoso vel puUo vel harenoso, si non sit 

 aquosum, lupinum, in creta et rubrica et aquosiore 

 agro adoreum, in sicco et non herboso nec umbroso 



164 triticum. in solo valido fabam, \iciam vero quam 

 minime in aquoso herbidoque, siliginem et triticum in 

 loco aperto, edito, qui sole quam diutissime torreatur, 

 lentem in rudecto et rubricoso qui non sit herbidus, 

 hordeum in novali et in arvo quod restibile possit 

 fieri, trimestre ubi scmentem maturam facere non 

 possis ^ et cuius crassitudo sit restibilis.' 



165 SubtiUs et illa sententia : ' Serenda ea in tenuiore 

 terra quae non multo indigent suco, ut cytisus et, 

 cicere excepto, e leguminibus ' quae velluntur e terra, 

 non subsecantur — unde et legumina appellata, quia 

 ita leguntur — , in pingui autem quae cibi sunt maioris, 

 ut ohis. triticum. siHgo, Hniim. sic ergo tenue solum 

 hordeo dabitur — minus enim alimenti radix poscit — . 



I6G lenior* terra densiorque tritico. in loco umidiore ' 

 far adoreum potiu-< quam triticum seretur, temperato 

 et triticum et hordeum. colles robustius sed minus 

 reddunt triticum. far. siHfro et cretosum et uHgi- 

 nosum solum patiuntur.' 



' rapa e Catone add. Pintianus. 



* /" Catone Ilardouin : possit. 



' Sic^M't>/hriff: cicer exceptia legmninibua. 



* laetior Pintianus. 



- A Varrone Sillig : humili. 



• R.R. VI. 1, XXXIV. 1, 2. 

 » Varro R.R. l. 2.3. 



3q2 



