PLINY: NATURAL HISTORY 



semen protinus iniciunt cratesque dentatas super- 

 trahunt. nec sarienda sunt hoc modo sata, sod 

 protelis binis ternisque sic arant. uno boum iiigo 

 censeri anno faciHs soli quadragena iugcra, difticilis 

 tricena iustum est. 



174 XLIX. In arando magnopere servandum est 

 Catonis oraculum : ' Quid est bene agrum colere ? 

 bene arare. quid secundum ? arare.^ quidtertium? 

 stercorare.' ' sulco varo - ne arcs. tcmpcstive ares.' 

 Tepidioribus locis a brunia proscindi arva oportet, 

 frigidioribus ab aequinoctio verno, et maturius sicca 

 regione quam umida, maturius densa terra quam 



175 soluta, pingui quam macra. ubi siccae et graves 

 aestates, terra cretosa aut gi-acilis, utilius inter 

 solstitium et autumni aequinoctium aratur, ubi leves 

 aestus, frequentes imbres, pingue herbosumque solum, 

 ibi mediis caloribus. altum et grave solum etiam 

 hieme moveri placet, tenue valde et aridum paulo 

 ante sationem. 



176 Sunt et huic ^ suae leges : lutosam tcrram ne 

 tangito. vi omni arato. prius quam ares proscin- 

 dito. hoc utiUtatem habet quod inverso caespite 

 herbarum radices nccantur. quidam utique ab 

 aequinoctio verno proscindi volunt. quod vere scmel 

 aratum est a temporis argumento vervactum vocatur ; 



' arare a//</. Sillig. 



- varo coll. § 179 Rackham: vario (aic et Calo). 



■' Mnt/hnff : hic. 



298 



