PLINY: NATURAL HISTORY 



inopia est,^ stramento paleam quaerunt. panici 

 culmo non tegunt, milii culmum fere inurunt, hordei 

 stipulam bubus gratissimam servant. panicum et 

 milium singillatim pectine manuali legunt Galliae. 



298 Messa spica ^ ipsa alibi tribulis in area, alibi 

 equarum gressibus exteritur, alibi perticis flagellatur. 

 triticum quo serius metitur hoc copiosius invenitur, 

 quo celerius vero hoc speciosius ac robustius. lex 

 apertissima. ' antequam granum indurescat et cum 

 iam traxerit colorem,' oraculuni vero ' biduo celerius 

 messem facere potius quam biduo serius.' siliginis et 

 tritici eadem ^ ratio in area horreoque. far, quia 

 difficulter excutitur, convenit cum palea sua condi, et 



29!> stipula tantum et aristis liberatur. palea plures 

 gentium pro feno utuntur ; melior ea quo tenuior 

 minutiorque et pulveri propior, ideo optima e milio, 

 proxima ex hordeo, pessima ex tritico, praeterquam 

 iumentis opere laborantibus. culmum saxosis locis 

 cum inaruit baculo frangunt, substraturi* animali- 



300 bus ; si palea defecit, et culmus teritur. ratio haec : 

 maturius desectus, muria dura sparsus, dein siccatus 

 in manipulos convolvitur at(jue ita pro fcno bubus 

 datur. sunt qui accendant in arvo et stipulas, magno 

 Vcrgilii praeconio ; summa auteni eius ratio ut her- 



' inopia est edd. : inopiae aui inopia. 

 '■^ Mcssa spica ? Mayhojf : Messis. 

 ' Pinlianns : etiam. 

 * Mayhoff : substracta aut Bubtracta. 



" Moved bv oxen. 



376 



