PLINY: NATURAL HISTORY 



quam segnitia aut avaritia insidiantium caritati. 

 civilis aequi patrisfamilias modus est annona cuiusque 

 anni uti ; id peraeque etiam lucrosissimum. reliqua 

 de vinis adfatim dicta sunt, item vindemia facta 

 olivam esse rapiendam, et quae ad oleum pertinent 

 quaeque a vergiliarum occasu agi debent. 



321 LXX\'. His quae sunt necessaria adicientur de 

 luna ventisque et praesagiis, ut sit tota sideralis ratio 

 perfecta. namque Vergilius etiam in numeros lunae 

 digerenda quaedam putavit Democriti secutus osten- 

 tationem ; nos legum utilitas, quae in toto opere, in 

 hac quoque movet parte. 



Omnia quae caeduntur, carpuntur, tondentur 

 innocentius decrescente luna quam crescente fiunt. 



322 stercus nisi decrescente luna ne tangito, maxime 

 autem intermenstrua dimidiaque stercorato. verres, 

 iuvencos, arietes, haedos decrescente hma castrato. 

 ova luna nova supponito. scrobes luna plena noctu 

 facito. arborum radices luna plena operito. umidis 

 locis interlunio serito et circa interlunium quatriduo. 

 ventilari quoque frumenta ac legumina et condi circa 

 extremam lunam iubent, seminaria cum luna supra 

 terram sit fieri, calcari musta cuni luiia sub terra. item 



390 



