Tutaj nasuwa się jeszcze jedno zagadnienie: Czy osiągnie- 

 my taki sam efekt przez wprowadzenie przy- 

 puszczalnego czynnika w odmienny kompleks geno- 

 typiczny, t. j., czy rozszerzymy skalę wahań rasy jednopostaciowej 

 do amplitudy, charakterystycznej dla krzyżowanej z nią rasy wielo- 

 postaciowej. czy też po przeniesienia na inną zygotę, amplituda wahań 

 może ulec zmianie? Innemi słowy zachodzi pytanie, czy obecność 

 przypuszczalnego czynnika sama przez się już jest 

 wystarczająca dla określenia amplitudy wahań, czy 

 też czynnik ten normuje tylko do pewnego stopnia 

 tę skalę wahań w zależności od składu genotypie z- 

 nego zygoty, do której został wprowadzony. Aby roz- 

 strzygnąć to zagadnienie przenoszenia pewnej amplitudy wahań 

 na inną zygotę, postanowiłam krzyżować rasy wielopostaciowe 

 z normalnemi, spodziewając się w drugiem pokoleniu mieszań- 

 ców otrzymać połączenie rozszerzonej skali wahań z innym ge- 

 notypem. 



Zaprojektowałam tu dwie równoległe serje doświadczeń: chcia- 

 łam każdą z obu ras wielopostaciowych skrzyżować z rasą jednopo- 

 staciową, aby w F2 zaobserwować, czy wystąpią różnice w skali 

 wahań. Aby mieć ^;ewność, że różnice skali wahań w potomstwie 

 wniesione są istotnie tylko przez rasy wielopostaciowe, krzyżowałam 

 różne osobniki tych ras zawsze z jedną i tą samą rośliną, której ska- 

 la wahań była mi znana. Wybrałam do krzyżowania roślinę z gatunku 

 P. gr audi flor a o lejkowatych kwiatach promienistych. Wahania wiel- 

 kości korony są tu bardzo nieznaczne: średnica wynosi od 6 — 7,5 cm. 

 Barwa kwiatu czerwono- fioletowa (N2 551 kodeksu barw) odpowiadała do- 

 kładnie barwie kwiatu pierwszej rasy wielopostaciowej. Doświadczenia 

 planowałam w ten sposób, aby rozszczepienie w F^ było stosunkowo 

 jaknajprostsze — nie chciałam go niepotrzebnie komplikować wprowadza- 

 niem złożonych rozszczepień barwy kwiatu; cały nacisk położo- 

 ny był na to, czy uda mi się otrzymać w F2 rośliny 

 P. grandiflora o charakterze chimer z kwiatami 

 wielopostaciowemi. 



Krzyżowanie z każdą z obu ras wielopostaciowych wykonywane 

 było przy dokładnej izolacji przed i po zapyleniu. Roślina P. grmidi- 

 flnra użyta była kilkakrotnie jako matka; z tej samej rośliny też bra- 

 ny był 'pyłek do krzyżówek. 



Z pośród rL'^ wielopostaciowych wybierane były rośliny o wy- 

 godzie chimer sektorjalnych z krŁńcowemi różnicami w kwiatach. Do 



36 



