maite, może dotyczyć barw, zarówno jak i kształtów. U pszenicy 

 i jęczmienia np. bezostność jest „panująca" w stosunku do ościstości, 

 gdyż forma bezostna jest od ościstej bogatsza o jeden czynnik, hamu- 

 jący pojawianie się ości (Tschermak (22), Biffen (3)). U ślima- 

 ka Helix hortensis paski ciemne na żółtej skorupce nie mogą się 

 ujawnić w obecności genu hamującego (Lang. (9,10,11)). Obecność 

 genu, wywołującego barwę czarną plewy owsa, nie pozwala na ujaw- 

 nienie się barwy żółtej, gdyż czynnik, wywołujący ją, jest hypostatycz- 

 ny w stosunku do czyrmika barwy czarnej (Nilsson-Ehle (19)). Jeśli 

 więc drogą krzyżowania usuniemy z kompleksu genetycznego taki 

 czynnik zasłaniający, względnie zmieniający, działanie jakiegośkolwiek 

 innego, otrzymamy nową zygotę, uboższą genetycznie (co nie znaczy, 

 aby musiała być uboższą morfologicznie) od form rodzicielskich. Ujaw- 

 nione w tsn sposób podłoże możemy drogą planowych krzyżówek pod- 

 dawać dalszym próbom analizy genetycznej. 



Tak więc metodą krzyżówek syntetycznych wytwarzamy formy 

 o coraz bogatszym składzie genetycznym, idziemy od prostszej kon- 

 strukcji zygoty do bardziej złożonych konglomeratów. Natomiast meto- 

 da krzyżówek analitycznych idzie w odwrotnym kierunku: dążąc pla- 

 nowo do pozbawienia zygot pewnych genów, pozbawia kompleks ge- 

 netyczny jego części składowych. Formy, wyłonione tą drogą, są więc 

 zawsze uboższe genetycznie od form krzyżowanych. 



Jako rezultat planowo przeprowadzonej serji krzyżówek analitycz- 

 nycłi, możemy oczekiwać pojawienia się w i^j nowych genotypów 

 przedewszystkiem tam, gdzie skład genetyczny roślin rodzicielskicłi 

 jest nam znany z poprzednich doświadczeń. Tską serję, złożoną 

 z trzech planowych krzyżówek, zapoczątkował Baur (1) (t. zw. 

 trójkąt Baur'a). Znacznie więcej skomplikowane, w tym samym kie- 

 runku zmierzające, są planowe krzyżówki analityczne Malinowskiego 

 (16,17). Opierając się na poprzednich badaniach swoich, autor prze- 

 widywał wystąpienie typów nowych w F2 mieszańców gatunkowych 

 pszenicy, i teoretyczne przypuszczenia stwierdził doświadczalnie. W dal- 

 szym ciągu krzyżując- te wyłonione formy, genetycznie uboższe o'rzy- 

 mał, zgodnie z założeniem teoretycznem, inne nowe typy. 



Takie planowe krzyżówki „które, zgodnie z przewidywaniami 

 teoretycznemi, opartemi na krzyżowaniach poprzednich, w\d?ją w dru- 

 giem pokoleniu nowe formy, nie będące kombinacją cech widocznych ty- 

 pó^ rodziciilskich", nazywa autor ,, krzyżówkami łań::uchowemi" (str. 1 1). 



Naogół zagadnienie ubożenia genetycznego i jego osiągalnych 

 granic stoi w ścisłym związku z analizą osobnika. Pozostaje do tej 



48 



