32 



uitwerking. De zaak, die het hier geldt, is zoo van het uiterste 

 gewicht voor de toekomst der Evolutie-leer, dat ik mij eer 

 beschuldig van te kort dan te uitvoerig te zijn geweest. Immers 

 al droegen deze studiën over de overerving daarin veel schoone 

 vrucht, dat ze ons tot in het verborgenste leven der cel een 

 veel meer samengestelde existentie deden kennen, dan dusver 

 vermoed werd^ ze hebben het volstrekte onvermogen, om het 

 feit der overerving mechanisch te verklaren, in zoo helder licht 

 geplaatst, dat het niet te sterk gesproken is, zoo ik zeg, dat 

 het monistisch mechanisme der geheele Evolutie-leer in haar 

 Archilleshiel er doodelijk door is getroffen. Ze kan het alles 

 beheerschende feit der overerving voor den opbouw van haar 

 kosmos niet missen, en op dat feit der overerving breekt haar 

 monistisch-mechanisme als een zeepbel. Is toch eenmaal op 

 dit punt de heerschappij van een onstoffelijk principe, van 

 een Weltmeckatiikcr of van de formatie naar een idee, een 

 onafwijsbare noodzakelijkheid gebleken, dan treedt hierin naast 

 het mechanisme een organische factor op, en blijkt zoowel het 

 absolute Mechanisme als het strakke Monisme een hersenschim. 

 Andere niet minder ernstige bedenkingen komen hierbij. 

 Reeds stipte ik, in verband met de overerving, het vraagstuk van 

 het ontstaan der variatiën bij de individualiseering aan. Van 

 waar deze variatiën, die in het systeem der Selectie geacht 

 worden telkens nieuwe aanwinste bij de geprivilegieerde indi- 

 viduen met zich te brengen? Doch er is meer. Gelijk toch 

 Dr. Gustav Wolff onbetwistbaar juist opmerkt, is het niet alleen 

 een raadsel, waarin deze variatiën hun oorsprong hebben^ maar 

 is het eisch van het systeem, dat deze variatiën optreden zonder 

 eenige voorafgaande bepaling. Völlige Rcgellosigkeit moet haar 

 kenmerk zijn. i) Zonder „ganz richtungslose Variation" kan de 

 Mechaniek geen stand houden. Het differentiaal begrip, moet 

 met behulp van summatie, den bouwstijl voor het heelal leveren, 

 maar de door dit begrip aangedragen bou wsteenen mogen dan ook 

 niet vooraf pasklaar ter invoeging zijn gemaakt, of de Mechaniek 

 valt, en de organiseerende idee herwint de oppermacht. En hier nu 



i) o. 1. p. 4. 



