38 



und vollgültigerer Beweis für die Abstammungslehre" te leveren 

 ware ; Dat ,,wir, wenn ihre Beweiskraft nicht genügt, überhaupt 

 auf eine vernunftgemasse Beantwortung der Frage aller Fragen 

 verzichten mussen" i); Dat ,,kein Naturforscher zweifelt, dass 

 die Ursachen hier überall rein mechanisch in der Natur der 

 organischen Materie selbst begründet sind" 2) ; Dat, waar zelfs 

 mannen als Carl Vogt en Johannes Ranke principieel van hen 

 verschillen, dit alleen te wijten is aan hun verouderd stand- 

 punt, aan het beperkte terrein van hun studiën, aan hun „Mangel 

 gesunder Logik", en aan hun gebrekkige philosophische ont- 

 wikkeling 3); en Dat wie op religieuze gronden tegen hen op- 

 treedt, zelfs op het aanhooren van zijn bedenkingen elk recht 

 verbeurd heeft, daar toch alle ,, blinder Offenbarungsglauben 

 und Confession, von Aberglauben nicht verschieden ist" 4) ; — daar 

 staan we niet meer voor een theorie, noch voor een hypothese, 

 maar voor een wezenlijk ^so\\x\\^- dogma. Een dogma dat ik 

 daarom als psendo-Ao^md. brandmerkte, omdat de autoriteit 

 die het dogma stellen kan, op wetenschappelijk erf ten eenen- 

 male ontbreekt. 



De juistheid hiervan zal te meer in het oog springen, waar 

 ik nu ten slotte overga tot de critiek die de Evolutie-leer 

 va7i geestelijk standpunt treffen moet. Er is in den kosmos een 

 scala van verschijnselen^ wier laagste trede ge vindt in het 

 van zelf geschoten kristal, en waarvan de hoogste sport rust 

 in het kruis van Golofotha. Voor het vinden van het Monisme 

 is alszoo de dubbele gang onmisbaar, eerst dat men langs 

 deze scala van beneden naar boven opklimme, en daarna dat 

 men langs deze kosmische scala van boven naar beneden afdale ; 

 en^^I^erst bijaldien het resultaat van dat op- en nederdalen 

 overeenstemt, doortintelt heilige monistische vreugde ons hart. 

 Wat is de kosmos? Praecipitaat van den geest, of sublimaat 

 van de stoffelijke atomen? Moet alle hooger georganiseerd 

 leven naar de sferen van het lager anorganisch leven worden 



i) o. 1. II 801. 2) o. 1. I 190. 3) o. 1. II 783. 4) o. 1, II p. 767. 



