39 



nedergetrokken^ of wel moet alle lagere existentie onder het 

 hoogere worden gesubsumeerd? Nu is het voorafgaand betoog 

 u bewijs dat ik hen wraak, die in hun geestelijke vogelvlucht 

 voor „de leliën des velds" en voor „het zand dat aan den oever 

 der zee ligt" geen oog hebben. Voor het nil /lutnajiinn a me 

 alienum puto stel ik het nil )ialuyalc a nobis alienum in de 

 plaats. Maar wat ik voor de sfeer van het geestelijke vindiceer 

 is de zelfstandigheid van karakter, is een eigen principe, en 

 diensvolgens het recht om tegen elk absoluut mechanisch, d.i. 

 atomisch stelsel, niet alleen bedenkingen in te brengen, maar er 

 van eigen standpunt critiek op uit te oefenen. Onderscheidenlijk 

 ga ik ten opzichte van het Evolutie-stelsel daartoe over, voor 

 wat het aesthetisch^ het elhisch en het religieuze leven betreft. 

 Het Aesihetiscli sclioone is daarom voor de Evolutieleer een zoo 

 gevaarlijke klip in de branding, omdat ze het mit als uitsluitend 

 Selectie-motief geen oogenblik los kan laten, zonder haar 

 mechanische wereldverklaring prijs te geven. Beproefd is dan 

 ook het schoon uit het 7iut te verklaren, hoezeer hiertegen 

 geheel de aesthetische ontwikkeling sinds Kant met zijn ^,wass 

 ohne Nutzen gefallt", principieel in verzet komt. De zaak zou dan 

 deze zijn, dat in de dierenwereld het wijfje zich door schoone 

 manlijke vormen voelt aangetrokken en daardoor aan den sier- 

 lijk ge vormden man milder kans op voortteling van zijn geslacht 

 bood. Een hypothese die iets zegt, maar niet veel. Vooreerst 

 toch verzuimt ze op te merken, dat de sierlijke vorm, naar 

 luid der Evolutie-theorie, eerst in den loop van jaarduizenden 

 voltooid werd, en dat even schoon als de uitgegroeide vleugel 

 is, even leelijk de stompjes moeten geweest zijn, waaruit hij 

 allengs opschoot. Ten andere gaat deze selectie van het schoone 

 door sexueele voorkeur bij de lagere dierenwereld ganschelijk 

 niet door. En ten derde onderstelt ze schoonheidszin bij het 

 wijfje, zonder ons deze feministische rijpheid mechanisch te kunnen 

 verklaren. Toch heeft men gemeend, deze sexueele aesthetiek 

 zelfs bij het plantenrijk te kunnen ontdekken. Schoone en 

 geurende bloemen trokken meer dan onoogelijke en geurlooze 

 de insecten aan, van wier bezoek de bezvvangering der plant 

 afhing, en een aardbezie kon meer dan een mispel den vogel 



