4<5 



lokken, die met de vrucht de pitten inslikte, ze door zijn 

 ingewand liet gaan, en elders aan de aarde toevertrouwde. 

 En dat een beuk of ceder ons schoon toeleek, ja, dat viel dan 

 wel noch uit insect, noch uit vogel-attractie te verklaren, maar 

 lag dan weer uitsluitend aan de gewoonte, omdat we nooit 

 anders dan den gewonen boom, met stam-, tak- en bladvorm 

 hadden gekend. Toch begrepen de Evolutionisten zelven wel, 

 dat, al school in dit alles een element van waarheid, het ons 

 toch de rijke wereld van het schoone van verre niet verklaarde, 

 en in die verlegenheid zochten ze toen een uitweeg in het 

 subjectivisme. Dat ge dwepen kunt bij het turen op het zeven- 

 gesternte, of in de bergen verrukt staart op zoo wonder-schoone 

 lijnen, of geniet in stroom en waterval, het is alles slechts 

 subjectieve gewaarwording, en niets waarborgt u het daaraan 

 beantwoorden van een objectief schoon. En dan de tonenwereld, 

 die van buiten af uw oor nadert en door het oor in uw ziel 

 dringt? Doch waartoe meer? Zelfs de vlucht in de tent van 

 het subjectivisme heeft de Evolutieleer hier zichzelve afgesneden. 

 Mechanisch moet ze niet alleen ons uitwendig, maar evenzoo 

 ons inwendig leven verklaren, of haar Monisme is om koud. 

 En al wat haar daarom rest, is de aesthetische lijn tot in de 

 Moneren te vervolgen, en ons diets te maken dat in een 

 plastidule niet alleen verstand, wmI en geheugen, maar ook 

 schoonheidszin aanwezig was, schoonheidszin chemisch gewerkt 

 door de golving of de uitstraling of de trilling van moleculen 

 of van de waterbel die ze omringt. En zelfs dan is ze er nog niet, 

 want ook dan moet ze nog aantoonen, hoe de alzoo gewerkte 

 gewaarwording met de objectieve w^ereld, om schoonheid te 

 kunnen genieten in verband staat. Overmits nu de Mechaniek 

 des Weltalls, noch tot het ééne noch tot het andere in staat 

 is, zoo volgt dat óf ter wille van de Evolutieleer het gebied van 

 het aesthetische naar het rijk der inbeelding zou moeten worden 

 verwezen, óf wel, dat zoo het aesthetisch schoon èn subjectief 

 èn objectief onloochenbare existentie bezit, de aesthetiek de 

 Evolutie-hypothese op het krachtigst veroordeelt. 



Met de Ethiek staat het niet anders. Ongetwijfeld heeft 

 Spencer en de Schotsche school tegenover de Kantianen gelijk, 



