47 



worden. Niet onzen stijl zullen we aan den Oppersten Bouw- 

 meester van het Heelal opdringen. Mits Hij, niet in schijn, doch 

 in wezen de Bouwmeester blijve, is Hij ook in de keuze van 

 den bouwstijl de Vrijmac htige. Had het dus God beliefd 

 niet zelf soorten te schep[)en, maar soort uit soort te doen 

 opkomen^ door dat Hij de voorafgaande soort op de 

 productie van het hooger volgende had aangelegd, de 

 Schepping zou er even wonderbaar om zijn. Alleen maar dit 

 zou nooit de Evolutie van het Darwinisme geweest zijn, want het 

 vooruitgestelde Zweck ware dan niet uitgebannen, maar albeheer- 

 schend geweest, en niet de wereld had dan zichzelve mechanisch, 

 maar God haar uit door Hem zelven daarvoor bereide elementen 

 opgebouw^d. i) De tegenstelling komt het duidelijkst uit aan een 

 beeld door Haeckel gekozen. Om het bezwaar weg te nemen, 

 dat ligt in het mechanisch-verklaren van een samengesteld 

 organisme, vraagt hij of een Zulu-neger, die bij Lorenzo Mar- 

 quez een Engelsch pantserschip ziet binnenvallen, niet van 

 zelf dit gevaarte voor een organisch monster aanziet, terwijl 

 wij toch zeer goed weten, dat het mechanisch is ineengeklonken. 

 Iets wat ieder natuurlijk toegeeft, maar waarbij Haeckel voorbij- 

 zag, dat op de scheepswerf de ijzeren platen niet van zelf ineen 

 zijn gaan zitten, maar dat ze door een kundig bouwmeester, 

 naar vooraf gemaakt bestek, ineen zijn gezet. En datzelfde ver- 

 schil zou ook zulk een evolutionistische Schepping Gods van 



i) Du Bois-Reymünd in zijn laatste redevoering: TV^rm/aZ/Vw^i 1894, neemt 

 dit metterdaad aan. Hij stelt dat God »vor undenklicher Zeit durch cinoi 

 Schöpfungsakt die ganze Materie so geschaffen habe, dass nach den der Materie 

 mitgegebenen Gesetzen einfachste Lebewesen entstanden, ausdenen ohne weitere 

 Nachliülfe die heutige Natur vom einem Urmikrokokkus bis zu Suleima's 

 holden Gelxirden, und bis 211 Newton's Gehirn ward". Dit echter is geheel 

 in strijd met de Evolutieleer, en Dr. Haeckel haast zich dan ook in zijn 

 jongste werk: Die Weltialhscl, Bonn 1S99, p. 274, er den staf over te breken. 

 Door zulk een denkbeeld te opperen, zegt hij, openbaart Du Bois-Reymond 

 >in auf fallender Weise die geringe Tiefe und Folgerichtigkeit seines monis- 

 tischen Denkens". Ook G. J. Mulder, Das strcbcii der Materie tiac/i Haf tnoriie, 

 Braunschwein 1S44, neemt op blz. 24 hetzelfde standpunt in als Du Uois- 

 Reymond. 



