48 



het stelsel der Darwinisten onderscheiden. Evolutionistische 

 schepping onderstelt een God die het bestek eerst maakt en dan 

 almachtig- uitvoert, het Darwinisme leert een mechanisch ont- 

 staan der ding-en, dat alle plan of doel of bestek uitsluit. Niet 

 Praeformatie, maar Epigenesis is voor dit stelsel het wacht- 

 woord i). 



Ik ga verder. Het beweren van dit stelsel, alsof, door de mecha- 

 nische productie van het organische uit het anorganische, het 

 wereldraadsel ware opgelost, berust op waan en misverstand. Zon- 

 der de aether-moleculen met hun golvingen, en de atomen met hun 

 werkingen, en de cellen met hun verdeelingsvermogen, en de 

 variabiliteit met de erfelijkheid, en zoo ook zonder de wan- 

 verhouding tusschen het aantal eters en de voorhanden spijs, 

 komt de monistische mechaniek in dit stelsel geen stap verder. 

 En of Nageli nu al uitroept: ,,Die Urzeugung leugnen heisst 

 das Wunder anerkennen," daarmee is hij er niet. Om van het 

 wonder af te komen, moet hij evenzoo eerst het ontstaan van 

 de aether-moleculen en atomen mechanisch verklaren, want de 

 almacht om één atoom te scheppen is in graad, maar in wezen 

 niets minder wonder dan de almacht die vereischt wordt, om 

 een mensch tot aanzijn te roepen. Het overmoedig besef v^an 

 er te zijn, en buiten God nu alles verklaard te hebben, kan uit 

 dien hoofde alleen stand houden, zoolang men bij de grens 

 tusschen de organische en anorganische wereld staan blijft, en 

 voor wat daarachter ligt het oog sluit. En zoo ook het ver- 

 klaren van de Weltmechanik uit variabiliteit en erfelijkheid, 

 uit wanverhouding tusschen procreatie en voedsel, en uit de 

 hierdoor ontstane struggle for life, is geen verklaring zoolang 

 ook voor die drie machtige factoren zelve de mechanische ver- 

 klaring niet gevonden is. 



Van het stellen van theorie tegen theorie moet uiteraard 

 mijn rede zich onthouden. Dit gaat in enkele volzinnen niet. 

 Het al te summiere zou hier tot misverstand leiden. Opmerking 

 verdient het intusschen, dat de voorstanders der nieuwe studiën 



i) Cf. Dr. Oscar IIertwig, Zcit- und Streitfra^c^cn der Biolo^-/,-, Jena 1894. 

 Heft I. Frdformatioti oder Epigeticscl 



