laat i). Mechaniek is dan ook haar too verwoord. Wat niet 

 Mechanisch verklaard is, schuilt voor haar nog in onbegrepen 

 duister. En voor zoover het Evolutie-dogma ook op physisch 

 en chemisch gebied tot nieuwe onderzoekingen mocht ge- 

 drongen hebben, sprak hierin minder de drang om de 

 anorganische natuur op zichzelve grondiger te verstaan, dan 

 wel de zucht om haar nauwkeuriger en rijker gegevens te 

 ontlokken, die voor de vestiging van de absolute heerschappij 

 van het Mechanische op het organische levensgebied dienst 

 konden doen. Had niet reeds Dubois Reymond het krasweg 

 uitgesproken: Was nicht mechanisch gefasst ist, ist nicht 

 wissenschafllich verstanden?'' 2) 



Nu is Darwin niet de eerste geweest, die aan de oplossing 

 van dit probleem zijn krachten wijdde. Lamarck en Goethe 

 gingen hem voor 3), Wallace arbeidde naast hem. Maar dit 

 heeft Darwin, dat hij het eerst onder allen, meer aan de 

 empirie dan aan speculatie hechtend, een schat van bota- 

 nische, en vooral van zoölogische gegevens verzamelde, die 

 alleszins geschikt waren, om op oorspronkelijke w'ijze de uit- 

 gebreidheid in het licht te stellen van het veld, waarop de 

 metamorphose onmiskenbaar heerscht. Daarbij meed hij aan- 

 vankelijk het trekken van den mensch binnen den vervormings- 

 cirkel, en had hij evenals alle Engelsche schrijvers ook dit voor, dat 

 hij, wel verre van chauvinist op religieus terrein te zijn, veeleer 

 nooit den tol van zijn eerbied onthield aan het mysterie der 

 religie. De idee der Evolutie kwam bij hem op door nauw- 

 keurige waarneming van wat de kunstteelt bij de plant en bij 



i) Zie Dr. Ludwig Zehnder, Die Entstchiiti^ des Lcbens. Freiburg. 1899. 

 p. 2 en 204. 



2) Dr. JosEPii Epping, Der Kreislauf im KiJsnios. Freiburg 1882. p. 102, en 

 TiLMAN Pësch, Die j^rosseri WeltiiUhsel. Freiburg 1892. I, p. 505 ; SCHO- 

 PENHAUER, Die Welt als Wille und Vorstelluns, II, 357; I. Henle, /^«Mr<7/t7- 

 lo^i^isc/ie Forlrdi^e. Braunschweig, 1880. II, p. 128, en J. Diebolder, Z>(zrz£'///j- 

 Grundprincip der Abstammun^^slehre, Freiburg, 1S91. 



3) Zie Haeckel's, Die Naturanschaiiung von Darwin, Goethe und Lamarck. 

 Jena 1882. Zie over Goethe vooral Oscar Schmidt, Descendenzlehre und 

 Darwinismus. Leipzig, 1884. p. 95 — 109. 



