De Evolutie-leer ging- daarbij uit van de wel wat grif aan- 

 genomen onderstelling, dat de anorganische wereld, met de 

 daarin voorhanden ge^^evens, en met de wetten die deze ge- 

 gevens behcerschen, geen onoverkomelijke moeilijkheid meer 

 opleverde. Het mysterie dat ze te ontsluieren zocht, school h. i. 

 feitelijk alleen nog in de organische rijken der natuur, en zij achtte 

 het probleem, waarvoor ze stond, te hebben opgelost, zoo het 

 haar gelukte, die organische rijken uit de gegevens der an- 

 organische te verklaren. Van daar haar gezworen vijandschap 

 tegen elke onderstelling van een vooraf gesteld doel, waarheen 

 de organische ontwikkeling, hetzij door een haar inwonend 

 principe, hetzij dot)r een Goddelijke macht, van buiten op haar 

 inwerkende, zou gedreven worden. Darwin zelf, en elk kundig 

 Evolutionist na hem, heeft het eerlijk- weg betuigd: Indien ook 

 maar op één punt van den phylogenetischen w'eg, zulk een 

 naar vooraf gemaakt plan werkend principe opduikt, valt heel 

 het Evolutie dogma. George John Romanes^ van Christ-Church, 

 Oxford, heeft het onomwonden uitgesproken: Onze theorie 

 zoekt alle verschijnselen in de organische natuur onder hetzelfde 

 gezichtspunt te brengen, als de daadzaken der anorganische 

 natuur, en als zij dat doel niet volkomen bereikt, zoo heeft zo 

 tot niets gediend, dan tot het maken van veel opschudding in 

 de denkwereld", i) De anorganische en de organische wereld 

 golden dusver voor twee scherp onderscheiden sferen van 

 aanzijn, de eerste van lager, de tweede van hooger orde, 

 maar zonder eenheid, die ze principieel verbond; althans 

 voorzoover men die eenheid niet in God als Schepper vond. 

 En nu was de toeleg, om die tweeheid te niet te doen, uit 

 eenheid van werking die beide sferen te verklaren, en zulks 

 wel in dien zin, dat de sfeer van hoogere orde uit die van lagere 

 orde stond verklaard te worden. Was nu het kenmerk dier 

 lagere orde het Mechanische, dat van die hoogere orde het 

 Organische, zoo is de Evolutie-leer kortelijk aan te duiden, als 

 de theorie die het orcranische van het mechanische verslinden 



i) G. J. R<iM\SES, D.irtiiin utid tiach Danvin. Leipzig 1895. I, p. 65. 

 Vóór zijn sterven kwam Romines van zijn dwaling terug. Zie zijn Thou^ts 

 on religion, bij Canon Gore. Londen 1 896 



