i6 



dan onder deskundigen ook zoo voorzichtig' er bij te voegen, 

 dat noch Gorilla noch Chimpansee ons ten aartsvader was, 

 maar dat de Catarrhina lipocerca, d. i. de staartlooze, smal- 

 neuzige apensoort terugwijst op een stamvader onder de apen, 

 die tevens stamvader van den homo sapiens kon zijn. Vooral 

 inde morphologische overeenkomst tusschen beidenwordt voor dit 

 vermoeden bewijskracht gezocht ; edoch zoo vruchteloos, dat een 

 geleerde als Rudolf Virchow juist omgekeerd de hieruit afgeleide 

 consequentie loochent, en er nadruk op legt, dat juist de oudste 

 opgegraven menschenskeletten „Köpfe von solcher Grgsze" 

 vertoonen, ,,dass wohl mancher Lebende sich glücklich preisen 

 würde einen fihnlichen zu besitzen." i) Haeckel zelf erkent dan 

 ook, dat het bewijs ten deze „niemals blosz durch einzelne 

 empirische Erfahrungen" te leveren is, maar ontleend moet 

 worden aan de ^,philosophische Verwerthung'' van de ontoe- 

 reikende gegevens. 2) En gevraagd, hoe hij dit bedoelt, ant- 

 woordt hij ons : „Sie liegt darin dass die Descendenztheorie 

 als ein allgemeines Inductionsgesetz aus der vergleichenden 

 Synthese aller organischen Naturerscheinungen erfolgt". 

 „Die Pithecoiden-theorie" is alzoo niets dan „ein specieller 

 Deductionsschlusz welcher aus dem generellen Inductions- 

 gesetze der Descendenz-theorie mit derselben logischen 

 Nothwendigkeit gefolgert werden muss" 3). Geen bezonnen 

 denker, zoo gaat hij dan voort, kan thans meer aan de 

 conclusie ontkomen: „Wenn die Entwickelungstheorie über- 

 haupt wahr ist", en de enkele diersoorten niet „durch 

 Wunder geschaffen sind, dann kann auch der Mensch keine 

 Ausnahme sein". En dat heet dan Logica ! Een petitio prin- 

 cipii die haar wedergade zoekt ! Ge induceert uit dierlijke 

 gegevens. Uw deductie zou derhalve alleen dan doorgaan, zoo 

 vooraf vaststond, dat mensch en dier eensoortig waren. Juist 

 dat wat ge bewijzen moet, hebt ge aldus bij uw inductie, er 

 is geen zachter woord voor, in strijd met alle goede logica 

 binnengesmokkeld. En toch op zulk een stelling rust dan heel 



i) Dr. R. Virchow, Die Frcihcit der Wissenschaft im tnoderven Staat. 

 Berlin, 1877, p. 30. 



2) O. 1. II 799. 3) O. 1. II 799. 



