LUCIUS JUNIUS MODERATUS COLUMELLA 



munis omnium parens dicta sit, quia et cuncta peperit 

 semper et deinceps paritura sit, velut hominem 

 consenuisse. Nee post haec reor violentia ^ caeli 

 nobis ista, sed nostro potius aceidere \itio, qui 

 rem rusticam pessimo cuique servorum velut carni- 

 fici noxae dedimus, quam maiorum nostrorum optimus 

 quisque et optime tractaverat.^ 



Atque ego satis mirari non possum, quid ita dicendi 

 cupidi seligant oratorem, cuius imitentur eloquentiam ; 

 mensurarum et numerorum modimi rimantes placitae 

 disciplinae consectentur magistrum ; vocis et cantus 

 modulatorem nee minus corporis gesticulatorem 

 scrupulosissime requirant saltationis ac musicae 

 rationis studiosi ; iam qui aedificare velint, fabros 

 et architectos advocent ; qui navigia mari concredere, 

 gubernandi peritos ; qui bella moliri, armorum et 

 militiae gnaros ; et ne singula persequar, ei studio, 

 quod quis agere velit, consultissimum rectorem 

 adhibeat ; denique animi sibi quisque formatorem 

 praeceptoremque virtutis e coetu sapientium arces- 

 sat : sola res rustica, quae sine dubitatione pi'oxima 

 et quasi consanguinea sapientiae est, tam discenti- 

 bus egeat quam magistris. Adhuc enim scholas 

 rhetorum et, ut dixi, geometrarum musicorimique 



' violentia SA, Lundslrom : intemperantia R, plerique edd. 

 * tractaverit B, plerique edd. 



" Cf. Lucretius, V. 826-827, sed quiafinem aliquam pariendi 

 debet habere, destitit ut midier spatio defessa vetiisto. 



' So Pliny (N.H. XVIII. 19-21), who attributes the former 

 plenty to cultivation of the soil by the hands of generals, 

 consuls, tribunes, and senators. 



