LUCIUS JUNIUS MODERATUS COLUMELLA 



festum est propterea usurpatos, ut nonis tantum- 

 modo diebus urbanae res agerentur, reliquis ad- 

 ministrarentur rusticae. Illis enim temporibus, ut 

 ante iam diximus, proceres civitatis in agris mora- 

 bantur et, cum consilium publicum desiderabatur, a 

 villis arcessebantur ^ in senatum ; ex quo, qui eos 



19 evocabant, \iatores nominati sunt. Isque mos 

 dum serv'atus est, perseverantissimo colendorum 

 agrorum studio veteres illi Sabini Quirites atavique 

 Romani, quamquam inter ferrum et ignes hosticisque^ 

 incursionibus vastatas fruges largius ^ tamen con- 

 didere quam nos, quibus diuturna permittente pace 

 prolatare licuit rem rusticam. 



20 Itaque in " hoc Latio et Saturnia terra," ubi di 

 fructus * agrorum progeniem suam docuerant, ibi 

 nunc ad hastam locanius, \\t nobis ex transmarinis 

 provinciis advehatur frumentum, ne fame laboremus, 

 et vindemias condimus ex insulis Cycladibus ac 

 regionibus Baeticis Gallicisque. Nee mirum, cum 

 sit publice concepta et confirmata iam vulgaris 

 existimatio rem rusticam sordidum opus et id esse 

 negotium quod nuUius ^ egeat magisterio praeceptove. 



21 At ego, cum aut magnitudinem totius rei quasi 



^ arcessiebantur S, Lundstrom : arcessabantur A. 



2 hosticis iS^. ^ parcius 5x4 . 



* cultus R. * nullis S : nullo R. 



" The nundinae (ninth day, according to the Roman method 

 of reckoning) at the end of the eight-day week, was a day of 

 rest from agricultural labour, set aside for buying and selling 

 and attention to public and religious affairs in the city; 

 c/. Varro, R. R. II. Praef. 1 ; Paul, ex Fest. 176 L; Macrob. 

 8a1. I. 16. 34. " Cf. Cicero, De Sen. 16. 56. 



' The authorship of this phrase is attributed to Enniua ; cf. 

 V. Lundstrom, " Nya Enniusfragment," Eranos, XV. 1-3, and 

 Warmington, Remains oj Old Latin, II. frag. 26 (L.C.L.). 



i6 



