LUCIUS JUNIUS MODERATUS COLUMELLA 



quandam vastitatem corporis aut partium eius velut 

 singulorum membrorum subtilitatem dispicio,^ vereor, 

 ne supremus ante me dies occupet ^ quam universam 

 disciplinam ruris possim cognoscere. 



22 Nam qui se in hac seientia perfectum volet profiteri, 

 sit oportet rerum naturae sagacissimus, deelinationum 

 mundi non ignarus, ut exploratum habeat quid 

 cuique plagae conveniat, quid repugnet. Siderum 

 ortus et occasus memoria repetat, ne imbribus 

 ventisque imminentibus opera incohet laboremque 



23 frustretur. Caeli et anni praesentis mores intueatur, 

 neque enim semper eundem velut ex praeseripto 

 habitum gerunt, nee omnibus annis eodem vultu 

 venit aestas aut hiems, nee pluvium semper est ver 

 aut umidus autumnus ; ^ quae praenoscere sine 

 lumine animi et sine exquisitissimis diseiplinis non 

 quemquam posse crediderim. lam ipsa terrae 

 varietas et cuiusque soli habitus quid nobis neget, 



24 quid promittat, paucorum est discemere. Con- 

 templatio vero cunctarum in ea disciplina partium 

 quoto * cuique contingit,^ ut et segetum arationum- 

 que perciperet usum et varias dissimillimasque 

 terrarum species pernosceret — quarum non nullae 

 colore, non nullae qualitate fallunt, atque in aliis 

 regionibus nigra terra, quam pullam vocant, ut in 

 Campania, est laudabilis, in his ® pinguis lubrica ' 



^ subtilitatem dispicio (dispitio S) 8 A, Imndslrdm: 

 numerum recenseo jB, alii. 



2 excipiat M. 



^ umidum autumnum Lundslrom, cum SA et R plerisque 

 ut vid. 



* quoto Madvig, " forsitan recte " dicit Lundstrom: quanto 

 SA, Schn., Lundstrom : quando Gesn., cum Aid., sed quanto 

 vel quoto malnit : quid R. 



* contingit 8 A et R plerique, et edd. ante 8chn. : contingerit 

 M : contigit duo codd. dett., 8chn., Lundstrom. 



i8 



