LUCIUS JUNIUS MODERATUS COLUMELLA 



agrorum vastitatem victoriae nostrae et interncciones 

 hostium fecissent, criminosum tamen senatori fuit 

 supra quinquaginta iugera possedisse, suaque lege 

 C. Licinius damnatus est, quod agri modum, quem in 

 magistratu rogatione tribunicia promulgaverat, immo- 

 dica possidendi libidine transcendisset, nee magis 

 quia superbum videbatur tantum loci detinere quam 

 quia flagitiosius,^ quos hostis profugiendo desolasset 

 agros, novo more civem Romanum supra vires 



12 patrimonii possidendo deserere. Modus ergo, qui 

 in omnibus rebus, etiam parandis agris habebitur.^ 

 Tantum enim obtinendum est, quanto est opus, ut 

 emisse videamur quo potiremur,^ non quo oneraremur 

 ipsi atque aUis fruendum eriperemus more prae- 

 potentium, qui possident fines gentium, quos ne 

 circumire quoque * valent, sed proculcandos peeudibus 

 et vastandos ac populandos ^ feris derelinquunt 

 aut oGcupatos nexu civium et ergastulis tenent. 

 Modus autem erit sua cuique voluntas ^ facultasque. 



13 Neque enim satis est, ut iam prius dixi, possidere ' 

 velle, si eolere non possis. 



^ flagitiosum R aliquot, et vulgo ante Lundstrom. 

 ^ sic SA, et R aliquot, Lundstrom : adhibebitur vel adhibetur 

 alii. 



* poteremur S, Lundstrom. 



* quoque codd., vett. edd., Lundstrom : equis quidem vulgo. 

 ^ ac populandos om. SA. 



" sic codd., vett. edd., Lundstrom : cuique moderata voluntas 

 vulgo, sed moderata inc. Schn. 

 ' om. SA. 



" Schneider alone reads quingenta, 500. 



" The tribune Gaius Licinius Stolo, proposer of the Licinian 

 Rogations (passed in 367 B.C.) which limited ownership of land 

 to 500 iugera. Of. Varro, R.R. I. 2. 9 ; Pliny, N.H. XVIII. 17. 



' Under the old Roman law of debt the borrower bound 

 himself, in default of payment, to work out the debt as a 



5° 



