LUCIUS JUNIUS MODERATUS COLUMELLA 



optima est si lice constrata, quod et celeriter frumenta 

 deteruntur, non cedente solo pulsibus ungularuni 

 tribularumque, et eadem eventilata mundiora sunt 

 lapillisque carent et glaebulis, quas pei* trituram fere 

 24 terrena remittit area. Huic autemnubilar^ applicari 

 debet maximeque in Italia propter inconstantiam 

 caeli, quo conlata semitrita frumenta protegantur, si 

 subitaneus imber incesserit. Nam in transmarinis 

 quibusdam regionibus, ubi aestas pluvia caret, super- 

 vacuum est. Pomaria quoque et hortos oportet 

 saepto circumdari et esse in propinquo atque in ea 

 parte, qua possit omnis stercorata colluvies cohortis ^ 

 balneariorumque et oleis expressa amurcae sanies 

 influere. Nam quoque eius modi laetatur alimentis 

 et holus et arbor. 



VII. His omnibus ita vol acceptis vel compositis, 

 praecipua cura domini requiritur cum in ceteris rebus 

 tum maxime in hominibus. Atque hi vel coloni vel 

 servi sunt soluti aut vincti. Comiter agat cum 

 colonis facilemque se praebeat, et avarius opus exigat 

 quam pensiones, quoniam et minus id ofFendit et 

 tamen in universum magis prodest. Nam ubi sedulo 

 colitur ager, plerumque compendium, numquam, nisi 

 si caeli maior vis aut praedonis incessit, detrimentiun 

 adfert, eoque remissionem colonus petere non audet. 

 2 Sed nee dominus in unaquaque re, cui ^ colonum 

 obligaverit, tenax esse iuris sui debet, sicut in diebus 



* nubilar SA, Lnjidstrom : nubilarium R, plerique cdd, 

 2 cohortis B, vett. edd. : chortes SA : chortis Lundstrom : 

 cortis Aid., Gesn., Sckn. 



' cui Ji, Aid., Gesn., lAindstrom : cum SA, cell. edd. 



« Described by Varro, R.R. I. 52. 1 ; c/. L.L. V. 21. 

 " Cf. Varro, R.R. I. 13. 5, where nubilar {nubilarium) is 

 derived from nvhilare (to be cloudy, i.e. to threaten rain). 



78 



