LUCIUS JUNIUS MODERATUS COLUMELLA 



etiam vilici, nisi si maxima vel neglegentia servi vel 

 rapacitas intervenit. Quae utraque peccata plerum- 

 que vitio domini vel committi vel foveri nihil dubium 

 est, cum liceat aut cavere ne talis praeficiatur negotio, 



6 aut iam praepositus ut summoveatur curare. In 

 longinquis tamen fundis, in quos non est facilis 

 excursus patris familiae, cum omne genus agri tole- 

 rabilius sit sub liberis colonis quam sub vilicis servis 

 habere, turn praecipue frumentarium, quem et 

 minime, sicut vineas aut arbustum, colonus evertere 

 potest et maxime vexant servi, qui boves elocant 

 eosdemque et cetera pecora male pascunt nee Indus- 

 trie terram vertunt longeque plus imputant seminis 

 iacti, quam quod severint, sed nee quod terrae man- 

 da verunt sic adiuvant, ut recte ^ proveniat, idque 

 cum in aream contulerunt, per trituram cotidie 



7 minuunt vel fraude vel neglegentia. Nam et ipsi 

 diripiunt et ab aliis furibus non custodiunt, sed nee 

 conditum cum fide rationibus inferunt. Ita fit, ut 

 et actor et familia peccent et ager saepius infametur. 

 Quare talis generis praedium, si, ut dixi, domini 

 praesentia cariturum est, censeo locandum. 



VIII. Proxima est cura de servis, cui quemque 

 officio praeponere conveniat quosque et quaUbus 

 operibus destinare. Igitur praemoneo ne vilicum 

 ex eo genere servorum, qui corpore placuerunt, 



1 adiuvantur haec te A: adiuvantur nee te a : adiiivantur 

 ut recte R. 



82 



