LUCIUS JUNIUS MODERATUS COLUMELLA 



instituamus, ne ex eo quidem ordine, qui iirbanas ac 



2 delicatas artes exercuerit. Socors et somniculosiun 

 genus id mancipiorum,^ otiis, campo, circo, theatris, 

 aleae, popinae, lupanaribus consuetum, numquani 

 non easdem ineptias somniat ; quas cum in agri 

 culturani transtulit, non tantuni in ipso servo quan- 

 tum in universa re detrinienti dominus capit. Eli- 

 gendus est rusticis operibus ab infante duratus et 

 inspectus experimentis. Si tamen is non erit, de iis 

 praeticiatur qui servitutem laboriosam toleraverunt ; 



3 iamque is ^ transcenderit aetatem primae iuventae 

 nee dum senectutis attigerit, ilia ne et auctoritatem 

 detrahat ad imperium, quoniam maiores dedignentur 

 parere adulescentulo, haec ne laboriosissimo suecum- 

 bat operi. Mediae igitur sit aetatis et firmi i-oboris, 

 peritus rerum rusticarum aut certe maximae curae, 

 quo celerius addisoat. Nam non est nostri negotii 



4 alterum imperare et alterum docere ; neque enim 

 recte opus exigere valet, qui quid aut qualiter 

 faciendiun sit ab subiecto discit. Potest etiam inlit- 

 teratus, dum modo tenacissimae memoriae, rem satis 

 commode administrare. Eius modi vilicum Corne- 

 lius Celsus ait, saepius nummos domino quam librum 

 adferre, quia nescius litterarum vel ipse minus possit 



^ mancupiorum SA, Lundstrom. 



^ iamque is plerique edd., sed isque qui iam maluit Schn. in 

 not.: iamque iis 8: Iamque his .4': iamque qui ad, vetf. 

 edd. : iam qui A"E. 



" Cf. XI. 1. 7. 

 84 



