LUCIUS JUNIUS MODERATUS COLUMELLA 



utiliter quani delicate habeat munitamque diligenter 

 a vento, frigore pluviaque, quae cuncta prohibentur 

 pellibus nianicatis, centonibus confectis vel sagis 

 cueullis. Id si fiat, nullus dies tain intolerabilis est, 



10 quo non sub divo moliri aliquid possit. Nee tantum 

 operis agrestis sit artifex, sed et animi, quantum 

 servile patitur ingenium, virtutibus instructus, ut 

 neque remisse neque crudeliter imperet semperque 

 aliquos ex melioribus foveat, parcat tamen etiam 

 minus bonis, ita ut potius timeant eius severitatem, 

 quam crudelitatem detestentur. Id contingere pote- 

 nt, si maluerit custodire subiectos, ne peccent, quam 

 neglegentia sua committere, ut puniat delinquentes. 



11 Nulla est autem maior vel nequissimi hominis cus- 

 todia quam operis exaetio, ut iusta reddantur, ut 

 vilicus semper se repraesentet. Sic enim et magistri 

 singulorum officiorum sedulo munia sua exsequuntur,^ 

 et ceteri post fatigationem ^ operis quieti ac somno 

 potius quam deliciis operam dabunt. 



12 lam ilia Vetera, sed optimi moris, quae nunc exole- 



verunt, utinam possint obtineri : ne conservo minis- 



tro quoquam, nisi in re domini, utatur; ne cibum 



nisi in conspectu familiae capiat neve alium quam 



^ exsequantur SA : exequantur vett. edd. : exequentur 

 Aid., Oesn., Schn. 



2 defatigatiouem Oesn., Schn. 



88 



